مهندسی صنایع چوب و فراورده های سلولزی

تعریف و تاریخچه

مهندسی صنایع چوب و فرآورده های سلولزی مجموعه ای از علوم و فنون است که با فراگیری آن دانشجویان توانمندی های لازم در زمینه شناخت و حفاظت چوب و سایر مواد اولیه لینگوسلولوزی، شناخت و کاربرد فرآیندهای تبدیل فیزیکی، مکانیکی و شیمیایی این مواد به انواع محصولات را با نگاهی بر جنبه های مدیریت و اقتصادی این حوزه صنعتی کشب خواهد نمود. به بیان دیگر دانشجویان این رشته به مطالعات بنیادی و کاربردی در زمینه های شناخت ویژگی های آناتومیکی، شیمیایی، فیزیکی و مکانیکی مواد اولیه لیگنوسلولزی به ویژه چوب، روش های تهیه خمیر کاغذ، رنگ بری خمیر، کاغذ سازی،فناوری های تبدیلی کاغذ، بازیافت و مرکب زدایی کاغذ و مشتقات حاصل از سلولز می پردازند. دانشجویان مهندسی چوب، ضمن آشنایی با خواص مختلف چوب و عواملی که در تغییرات این خواص تأثیر می گذارند با حفاظت، تبدیل، کاربرد های متفاوت چوب و مدیریت واحد های تولید آشنا می شوند. به این ترتیب فارغ التحصیلان این دوره، چوب را به طور اصولی تر و صحیح تر در واحد های تولیدی به کار می برند و از هنگام قطع درخت تا زمان تولید فراورده های مصرفی بر آن نظارت دارند.
در سال 1341 گروه چوب شناسی در انستیتو جنگل و مرتع راه اندازی و از سال 1345  به عنوان یکی از چهار گروه آموزشی دانشکده منابع طبیعی آغاز به کار کرد. گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، امکانات آموزشی و تحقیقاتی را در زمینه های مختلف مربوط به چوب و فرآورده های چوبی، کاغذ و فرآورده های آن برای دانشجویان مقاطع مختلف کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری فراهم آورده است.

هدف، ضرورت و اهمیت رشته

هدف این رشته تربیت کارشناسانی است که با کسب مهارت و دانش های لازم، با انواع چوب و خواص آن، ساختمان و درجه بندی چوب و کاغذ، اقتصاد چوب، کاربردهای آن در صنعت و نحوه نگهداری و حفاظت از آن آشنا می شوند و می توانند معلومات و دانسته های خود را، در جهت بهبود بهره وری از منابع چوب و کاغذ به کار گیرند.

بازه فعالیت هر رشته
  • مدیر فنی در بخش های دولتی و یا خصوصی مجتمع های چوب و کاغذ و کارخانه های تولید فرآورده های چوبی
  • مربی در دبیرستان های کشور ، هنرستان های فنی و حرفه ای
  • مجری امور تحقیقات منابع چوب و کاغذ کشور
  • مهندسی متخصص در دفاتر فنی سازمان جنگل ها و مراتع (وزارت جهاد کشاورزی)
  • مهندسی متخصص در دفاتر حوزه صنایع سلولزی وزارت صنایع
  • برنامه ریزی و مدیریت استفاده اصولی و کاربرد صحیح چوب و مواد سلولزی ، حفاظت و نگهداری چوب و تولیدات آن ، سازه های چوبی و تولیدات کاغذ ، مقوا و انواع فرآورده های ترکیبی چوب

توانایی های لازم هر رشته
  • خلاقیت و نوآوری
  • علاقه مندی به دروس زیست گیاهی ، شیمی و فیزیک
  • روحیه تحقیق و پژوهش
  • جستجوگر

ویژگی های شخصیتی
  • واقع گرا / عمل گرا
  • جزئی نگر

گرایش ها و ادامه تحصیل

امکان ادامه تحصیل در این رشته تا مقطع دکتری وجود دارد.

گرایش های مقطع کارشناسی ارشد:

  • کامپوزیت های لینگوسلولزی
  • حفاظت و اصلاح
  • صنایع سلولزی

گرایش های مقطع دکتری:

  • کامپوزیت های لینگوسلولزی
  • حفاظت و اصلاح
  • صنایع سلولزی
  • بیولوژی و آناتومی چوب

طول-دوره-رشته-های-دانشگاهی

رشته مهندسی صنایع چوب و فراورده های سلولوزی در زیر گروه 5  رشته علوم تجربی می باشد.

برخی از دانشگاه جهت تحصیل
  • دانشگاه تهران (محل تحصیل پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج)
  • دانشگاه محقق اردبیلی – اردبیل
  • دانشکده کشاورزی و دامپروری تربت جام
  • دانشگاه سمنان (محل تحصیل دانشکده منابع طبیعی مهدی شهر)
  • دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
  • دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
  • دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء(ص) – بهبهان
  • دانشگاه زابل
  • دانشگاه گنبد
  • دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز واحد کرج
  • دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان واحد آستارا

پذیرش در تمامی دانشگاه های بالا بر اساس سوابق تحصیلی می باشد.

دروس پایه اصلی و تخصصی در دانشگاه

دروس پایه:

ریاضیات1، ریاضیات 2، معادلات دیفرانسیل، آمار مهندسی، استاتیک، مقاومت مصالح، فیزیک عمومی ، ترمودینامیک، سیالات، شیمی عمومی، شیمی آلی، آزمایشگاه شیمی آلی

دروس تخصصی:

شناخت مناع طبیعی، موازنه جرم و انرژی، پدیده انتقال، عملیات واحد، ارزیای و درجه بندی چوب، کنترل فرآیند، شناخت مواد لیگنوسلولوزی، آزمایشگاه شناخت مواد لیگنوسلولوزی، آناتومی مواد لیگنوسلولوزی، آزمایشگاه آناتومی مواد لیگنوسلولوزی، فیزیک چو، آزمایشگاه فیزیک چوب، مکانیک چو، آزمایشگاه مکانیک چوب، شیمی مواد لیگنوسلولوزی، آزمایشگاه شیمی مواد لیگنوسلولوزی، عوامل مخرب مواد لیگنوسلولوزی، مبانی حفاظت و اصلاح مواد لیگنوسلولوزی، آزمایشگاه مانی حفاظت و اصلاح مواد لیگنوسلولوزی، فناوری رش و ماشین کاری، آزمایشگاه فناوری برش و ماشین کاری، فناوری خشک کردن چوب، چس و چسبندگی، فراورده های صفحه ای، آزمایشگاه فراورده های صفحه ای، فرآورده های لایه ای چوب، روکش و روکش کاری، مبانی چوب، پلاستیک، آزمایشگاه مبانی چوب پلاستیک، رسم فنی، فناوری مبلمان، طراحی سازه های چوبی، فناوری تولید خمیر کاغذ، کاغذ سازی، آزمایشگاه کاغذ سازی، مبانی ازیافت کاغذ، مبانی ویژگی های کاغذ و فرآورده های سلولزی، اصول چاپ و بسته بندی، فرآیندهای تکمیلی و تبدیلی در صنایع کاغذ، اقتصاد مهندسی، مدیریت و رنامه ریزی تولید، پژوهش و گزارش نویسی، مهارت آموزی 1 (کارورزی 1 – عمومی) ، مهارت آموزی 2 (کارورزی 2 – تخصصی)

مهندسی صنایع چوب و فراورده های سلولزی
فرصت های شغلی و میزان درآمد

مراکز محل فعالیت غیر مستقل :

  • مجتمع صنایع تبدیل مکانیکی و شیمیایی چوب (بخش های دولتی)
  • دفاتر صنایع چوب سازمان جنگل ها و مراتع
  • واحد های تولیدی خصوصی
  • مؤسسات آموزشی و پزوهشی
  • سرپرستی کارگاه سازه های چوبی
  • نقشه کشی و طراحی سازه های چوبی
  • راه اندازی و کار با ماشین آلات صنایع چوبی
  • کارگاه ساخت انواع مبلمان ، تختخواب ، کمد ، کابینت، فایل و …
  • ارزیاب چوب و کنترل کیفیت محصولات چوبی در خطوط تولید کارخانه ها و کارگاه ها
  • وزارت صنایع چوب
  • کارخانجات کاغذ و مقوا سازی

مراکز محل فعالیت مستقل:

  • تأسیس کارگاه و کارخانه ساخت انواع محصولات چوبی و سلولزی

سطح درآمد :

درآمد با توجه به میزان تجربه، مهارت و نوع کار متفاوت است.  هر چه فرد توانمندتر و ماهرتر و نجربه کاریش بیشتر باشد، درآمد بهتری خواهد داشت.

خارج از کشور
وضعیت رشته در خارج از کشور

فارغ التحصیلان رشته مهندسی صنایع چوب با تکنولوژی گسترده در زمینه دانش فناوری چوب و مهارت های مرتبط با آن  آشنا می شوند . برنامه پردازش محصولات چوب از ترکیب دانش های اساسی از گونه های چوب، برداشت ورود، پردازش، ماشینکاری، طرح ها، و جنبه های اقتصادی طراحی شده است. این رشته در بسیاری از کشورهای دنیا ارائه می گردد.

دانشگاه های ارائه دهنده ااین رشته در دنیا :

  • Swedish University of Agricultural Sciences
  • Oregon State University
  • University of British Columbia
  • University of Helsinki
  • University of Alberta

افراد موفق در رشته

دکتر پرویز نیلوفری : در دانشگاه ایالتی میشیگان (آمریکا) در سال 1958 با رتبه اول موفق به اخذ درجه فوق لیسانس (MS) در چوب‌شناسی و صنایع چوب گردید و رساله‌ای در مورد تشخیص و آناتومی 64 گونه چوب‌های ایران به رشته تحریر درآورد.دکتر نیلوفری عضو انجمن چوب‌شناسان لیدن هلند بود و در کنگره‌های مختلف خارج از کشور از جمله آکسفورد، سیدنی، کیوتر، فلورانس، مانیل (فیلیپین)، ترکیه و سوئد شرکت کرده و مقالات متعددی در مورد تشریح و آناتومی چوب ارایه داده بود. همچنین حدود 40 کتاب و نشریه و قریب به هزار مقاله به زبان‌های فارسی و دیگر زبان‌های زنده دنیا منتشر کرده است.

پروفسور سید رضا حجازی :  بانی درخت شناسی و پدر علم چوب شناسی نوین ،مدرک لیسانس رشته جنگل را در سال 1327 دریافت کرد و مدال درجه اول وزارت علوم را به دست آورد. وی در سال 1330 برای ادامه تحصیل در رشته چوبشناسیبه بلژیک عزیمت کرد و در دانشکده ژامبلو به تحصیل پرداخت و پس از اتمام تحصیلات و کسب درجه دکتری تخصصی در رشته چوب شناسی به میهن بازگشت.

منابع
  • کتاب هنرانتخاب
  • سایت “ای-استخدام”
  • سایت “مسیر ایرانی”
  • سایت “3گام”
  • کتاب معرفی رشته های سازمان سنجش
  • سایت ویکی پدیا فارسی و انگلیسی
  • سایت خبرنامه دانشجویان ایران
  • سایت گزینه 2
  • وزارت علوم

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.