مدیریت خدمات بهداشتی درمانی

تعریف و تاریخچه

مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی رشته‌ای است چند نظامی، شاخه‌ای از علوم انسانی با کاربرد در حیطه علوم پزشکی، که مدیر با هدایت تشکیلات انسانی و اخذ تصمیمات مطلوب و استفاده مؤثر و کارآ از منابع، مادی و انسانی، از طریق برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت و نظارت برای دستیابی به اهداف مؤسسات خدمات بهداشتی و درمانی براساس نظام ارزشی مورد قبول جامعه، ایفای نقش می‌کند.
رشته مدیریت بیمارستان در سال 1934 میلادی نخستین بار در دانشگاه شیکاگو آمریکا در سطح کارشناسی ارشد ، طی دوره یکساله که بعد به دوره دو ساله تبدیل گردید، ایجاد شد. در سال 1983 در حدود 51 برنامه آموزشی در سطح کارشناسی ارشد این رشته به تصویب وزارت بهداری آمریکا رسید که منجر به فراغت از تحصیل حدود 20000 نفر در مقطع کارشناسی ارشد مدیریت بیمارستانی در این کشور گردید.
در ایران اولین بار دانشکده پزشکی دانشگاه تهران اقدام به ایجاد تأسیس دوره کوتاه مدت آموزشی اداره امور بیمارستان ها نمود. در سال 1335 طرح ایجاد رشته مدیریت بیمارستانی در مقطع کارشناسی ارشد تحت عنوان اداره امور بیمارستان ها برای نخستین بار طی موافقنامه ای بین دانشگاه تهران و وزارت بهداری مبادله گردید و بالاخره در ششصدمین جلسه شورای دانشگاه تهران طرح تأسیس علوم بیمارستانی به تصویب رسید .

هدف، ضرورت و اهمیت رشته

هدف کلی از برنامه آموزشی دانشجویان کارشناسی مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، تأمین نیروی انسانی توانمند برای پذیرش مسئولیت‌های اداری و اجرایی واحدهای مختلف بهداشتی و درمانی به منظور افزایش کارآیی و اثر بخشی و ارتقاء ابعاد کیفیت خدمات سازمان هایی است که عهده دار سلامت جامعه‌اند.

بازه فعالیت هر رشته
  • اداره امور بیمارستان ها و واحدهای بهداشتی و درمانی براساس شیوه ها و روش های مدیریتی نو و اثربخش و متناسب با سازمانهای عرضه کننده خدمات بهداشتی و درمانی
  • برخورداری از دانش و مهارت های مدیریتی و هماهنگی فعالیت ها و منابع سازمان از جمیع ابعاد آن (بهداشتی، درمانی، انسانی، فیزیکی، مالی، اطلاعاتی و …)
  • پژوهش و تحقیق در زمینه چالش های سیستم بهداشتی و درمانی کشور و ارائه راهکارهای مناسب در جهت حل و رفع آنها ، طراحی روش های کارآمد و اثربخش در زمینه رفع مشکلات اقتصادی، اجتماعی و … بهداشت و درمان

توانایی های لازم هر رشته
  • تسلط به دروس فیزیک‌، شیمی‌، ریاضی‌، زیست‌شناسی‌ و زبان‌ انگلیسی‌
  • برخوداری از صبر و تحمل، شکیبایی و پختگی
  • برخورداری از سلامت جسمی و روحی
  • توانایی بالا و قاطع در تصمیم گیری

ویژگی های شخصیتی
  • ریسک پذیر
  • سنتی / منظم
  • اجتماعی / امدادگر
  • جزئی نگر
  • رهبر و مدیر

گرایش ها و ادامه تحصیل

امکان ادامه تحصیل در این رشته تا مقطع دکتری وجود دارد.

فارغ التحصیلان این رشته در برخی دیگر از رشته های وزارت بهداشت و درمان نیز می توانند به ادامه تحصیل بپردازند که در زیر به آنها اشاره شده است:

آموزش بهداشت/ آمار زیستی/ اپیدمیولوژی / اقتصاد بهداشت/ انفورماتیک پزشکی / ارزیابی فناوری سلامت / رفاه اجتماعی / زیست فناوری پزشکی / سلامت سالمندی / کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی / فناوری اطلاعات سلامت /مدیریت توانبخشی / تاریخ علوم پزشکی / آموزش پزشکی /

طول-دوره-رشته-های-دانشگاهی

این رشته در زیرگروه 5 رشته تجربی قرار دارد.

برخی از دانشگاه جهت تحصیل
  • دانشگاه علوم پزشکی شیراز
  • دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
  • دانشگاه علوم پزشکی قزوین
  • دانشگاه علوم پزشکی بم
  • دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور – اهواز
  • دانشگاه علوم پزشکی زابل
  • دانشگاه علوم پزشکی یزد
  • دانشگاه علوم پزشکی تبریز

دروس پایه اصلی و تخصصی در دانشگاه
  • دروس پایه  :
    روانشناسی‌ عمومی‌، جامعه‌شناسی‌ پزشکی‌ و بهداشتی‌، اقتصاد خرد، اقتصاد کلان‌، اصول‌ حسابداری 1و2و3‌ ، ریاضیات‌ و کاربرد آن‌ در مدیریت‌، آمار حیاتی‌ و شاخص‌های‌ بهداشتی‌ ، کاربرد کامپیوتر در مدیریت‌، روش‌ تحقیق‌ ‌‌، اصول‌ و مبانی‌ مدیریت‌، مدیریت‌ منابع‌ انسانی‌، رفتار سازمانی‌ OB ، موازین‌ حقوقی‌ در بیمارستان‌، مدیریت‌ مالی‌‌، اصول‌ تنظیم‌ و کنترل‌ بودجه‌ دولتی‌، آشنایی‌ با خدمات‌ پرستاری‌، اصول‌ خدمات‌ بهداشتی‌، تغذیه‌ و رژیم‌های‌ غذایی‌ در بیمارستان‌، مبانی‌ مددکاری‌ اجتماعی‌
  • دروس تخصصی :
    زبان‌ تخصصی 1و2‌ ، کلیات‌ پزشکی‌، واژه‌شناسی‌ پزشکی‌، آشنایی‌ با لوازم‌ و تجهیزات‌ پزشکی‌، اپیدمیولوژی‌ و عفونت‌های‌ بیمارستانی‌، مدارک‌ پزشکی‌، برنامه‌ریزی‌ خدمات‌ بهداشتی‌ و درمانی‌، سازمان‌ و مدیریت‌ بیمارستان‌ 1و2 ، بیمه‌ و تعرفه‌ خدمات‌ بهداشتی‌ و درمانی‌، شناخت‌ و تهیه‌ و توزیع‌ دارو، آشنایی‌ با اصول‌ طراحی‌ و تجهیز بیمارستان‌، استانداردهای‌ بیمارستانی‌، اصول‌ نگهداری‌ و ایمنی‌ بیمارستان‌، اقتصاد بهداشت‌، پروژه‌، کارآموزی‌ در عرصه‌ 1تا 4

مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
فرصت های شغلی و میزان درآمد

مراکز محل فعالیت غیر مستقل :

  • دانشگاه های علوم پزشکی
  • شبکه های بهداشتی-درمانی
  • بیمارستان ها
  • هلال احمر
  • سازمان تأمین اجتماعی
  • سازمان بیمه خدمات درمانی
  • وزارتخانه بهداشت و درمان

مراکز محل فعالیت مستقل:

  • فارغ التحصیلان این رشته امکان فعالیت بطور مستقل ندارند .

سطح درآمد :

تعیین کننده ی جایگاه شغلی و درآمد یک فارغ التحصیل این رشته ، معیارهایی همچون تجربه ، مهارت کاری و دانش تخصصی می باشد.

خارج از کشور
وضعیت رشته در خارج از کشور

اصولاً موسسان و پیشگامان اصلی رشته مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی به صورت آکادمیک، صاحب نظرات آمریکایی هستند اما این رشته تحصیلی در چندین کشور بزرگ دنیا مثل آمریکا، کانادا، استرالیا، آلمان، هندوستان، چین و انگلستان و … تحت عناوینی چون : Management Hospital ، Health care management ، Health services management و … به صورت آکادمیک و یا آموزش های ضمن خدمت در حال آموزش و تدریس به دانشجویان و مدیران خدمات بهداشتی و درمانی است. این رشته تحصیلی در حال حاضر در دیگر کشورهای جهان نیز در حال گسترش می باشد.

دانشگاه های ارائه دهنده این رشته در دنیا :

  • Northeastern University – Boston, Massachusetts
  • Johns Hopkins University – Baltimore, Maryland
  • Carnegie Mellon University – Pittsburg, Pennsylvania
  • Brenau University – Gainesville, Georgia
  • University of Michigan – Ann Arbor, Michigan

افراد موفق در رشته

استاد محمد عرب : عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

استاد حسین درگاهی : عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

منابع
  • کتاب هنر انتخاب
  • سایت سازمان سنجش
  • دانشکده بهداشت دانشگاه تهران
  • سایت مسیر ایرانی
  • وزارات بهداشت و درمان

معرفی رشته های دانشگاهی تجربی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.