داروسازی

Shot of two young women doing inventory in a pharmacy


تعریف و تاریخچه

باید دانست که در علم پزشکی برای مداوای یک بیمار روش های متعددی از جمله دارو درمانی،جراحی و روان درمانی وجود دارد که در این میان دارو درمانی به عنوان متداول ترین شیوه در تمام دنیا شایع است و رشته داروسازی ، رشته ای است که در همین زمینه با بیماران و مردم مرتبط میگردد یعنی رشته داروسازی  بخشی از علوم پزشکی است که در رابطه با تولید و ساخت دارو ،بررسی وضعیت دارو در بدن انسان و موجودات زنده و میزان تاثیر دارو  در سلامت جامعه و کم کردن بحران های بیماری زا ایفای نقش میکند به عبارت دیگر رشته داروسازی به شناخت ماده موثر،فرموله کردن این ماده (تبدیل ماده موثر به فرمی که قابل مصرف برای بیمار باشد مثل قرص،کپسول ،شربت یا استفاده از روش های تزریقی ) و بررسی اثرات دارو بر بدن بیمار می پردازد.

هدف، ضرورت و اهمیت رشته

داروساز‌ها در دانشگاه تحت آموزش قرار می‌گیرند تا ..

    1. مکانیسم بیوشیمیایی تاثیر دارو‌های مختلف، عوارض جانبی، نقش درمانی و تداخلات آن‌ها را درک کنند تا بتوانند در تامین سلامت بیاران نقش خود را ایفا کنند.
    2. با استفاده از متد ها و تکنیک های جدید ساخت دارو و ارائه ی مشاوره به تشخیص ،درمان و پیشگیری از بیماری ها کمک کنند.

بازه فعالیت هر رشته

وظایف داروسازان بسته به محلی که در آن فعالیت میکنند متفاوت است.

وظایف داروسازان مشغول به کار در داروخانه های در سطح شهر

  1. آماده سازی دارو های تجویز شده برای تحویل به بیماران
  2. ارائه توضیح در مورد نحوه مصرف صحیح داروها شامل زمان ، میزان مصرف و عوارض دارو
  3. ارائه توصیح به بیماران در مورد مسائل عمومی سلامت مانند رژیم های غذایی، ورزش، استرس، تجهیزات و وسایل مفید برای رفع برخی بیماری ها
  4. همکاری با شرکت های بیمه در زمینه بیمه خدمات درمانی
  5. نظارت بر موجودی داروخانه و تهیه محصولات و داروهای مورد نیاز
  6. مدیریت کارکنان داروخانه
  • وظایف داروسازان مشغول در بخش دارو سازی صنعتی
  1. تهیه ،ساخت ،کنترل کیفیت،نگهداری دارو
  • وظایف داروسازان مشغول به کار در بیمارستان:
  1. تهیه فهرست داروئی بیمارستان
  2. کنترل و نظارت بر نحوه ی مصرف دارو توسط بیمار
  3. تهیه شرح حال و تشکیل پرونده دارویی برای بیماران بستری شده
  4. پیگیری امر دارو و درمان بیمار
  • وظایف داروسازان مشغول در مراکز تحقیقاتی :
  1. انجام تحقیقات علمی و کاربردی روی داروهای جدید و شناسایی خواص، عوارض وتاثیرات درمانی آنها
  2. آموزش نحوه استفاده و اثرات داروها به داروسازان و کارکنان داروخانه ها و بیمارستان ها و …
  3. تحقیق و نظارت بر اجرای مطلوب فعالیت های آزمایشگاهی و ساخت دارو ها در واحدهای تولیدی دارو
  4. نظارت و بررسی کیفیت داروهای موجود

داروسازی
توانایی های لازم هر رشته
  • مهارت ارتباطی خوب به منظور ارتباط و تعامل مناسب با کارکنان داروخانه ها و شرکت های دارویی، مراجعه کنندگان و …
  • داشتن اطلاعات، درک علمی و توان تحلیل بالا به خصوص برای انجام تحقیقات و پژوهش های دارویی چرا که داروسازی با دروس فیزیک شیمی زیست شناسی و گایاهان داروئی ارتباط زیادی دارد
  • تسلط بر علم داروسازی
  • مهارت ریاضیات برای انجام محاسبات لازم مخصوصا در زمان ساخت داروها
  • دقت و توجه به جزئیات – زیرا مقدار خیلی کمی از یک دارو ممکن است جان افراد را با خطر مواجه سازد و دکتر داروساز باید در زمان انجام تحقیقات دارویی، تحویل دارو  و یا ساخت داروهای ترکیبی جدید به تمامی جزئیات توجه نماید.

ویژگی های شخصیتی
  • پژوهشگر / علمی
  • جزئی نگر
  • صادق
  • قابل اعتماد
  • نوع دوست
  • همراه و یاری گر

گرایش ها و ادامه تحصیل

امکان ادامه تحصیل در این رشته تا مقطع دکترای تخصصی وجود دارد.

برخی از گرایش های این رشته در دکترای تخصصی عبارتند از :

  • شیمی داروئی
  • رادیو فارماسی
  • داروسازی بالینی
  • نانوفناوری داروئی
  • سم شناسی

رشته داروسازی زیر گروه2 رشته تجربی میباشد.

برخی از دانشگاه جهت تحصیل
  • دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
  • دانشگاه علوم پزشکی تهران
  • دانشگاه علوم پزشکی شیراز
  • دانشگاه علوم پزشکی مشهد
  • پردیس خود گردان دانشگاه علوم پزشکی اردبیل
  • ظرفیت مازاد دانشگاه علوم پزشکی البرز –کرج
  • دانشگاه آزاد دامغان

دروس پایه اصلی و تخصصی در دانشگاه

دروس پایه:

فیزیک نظری- بیولوژی نظری – شیمی عمومی – ریاضیات پایه و مقدمات آمار-فیزیولوژی-شیمی آلی-اصول و خدمات بهداشتی-تشریح-شیمی تجزیه-میکروب شناسی نظری و عملی-آمار حیاتی-ایمونولوژی-انگل شناسی و قارچ شناسی-کامپیوتر-کمک های اولیه.

دروس تخصصی:

تغذیه و رژیم درمانی-گیاه شناسی دارویی-اشکال دارو-مدیریت در داروسازی-درمان شناسی-اطلاعات دارویی-موادخوراکی نظری-شیمی دارویی-مفردات پزشکی-فارماکولوژی-روش های دستگاهی-بیوفارماسی-فرآورده های دارویی بیولوژیکی-فیزیکال فارماسی-کنترل میکروبی دارویی-داروسازی صنعتی-کارآموزی صنعت-زبان تخصصی-کارآموزی داروخانه- مقدمات داروسازی

داروسازی
فرصت های شغلی و میزان درآمد

مراکز محل فعالیت غیر مستقل :

  • بیمارستان
  • داروخانه
  • کارخانه های داروسازی
  • واحدهای‌ تهیه‌ و تولید لوازم‌ آرایشی‌ و بهداشتی‌
  • فعالیت‌ در مراکز خدمات‌ بهداشتی‌ و درمانی‌ دولتی‌ در بخشهای‌ معاونت‌ دارو و غذا، بخش‌ تدوین‌ قوانین‌، مدیریت‌ بازرسی‌، سیاست‌ گذاریهای‌ دارویی‌ و نظایر آن‌
  • مراکز دانشگاهی‌ و تحقیقاتی‌
  • مؤسسات‌ پژوهشی

مراکز محل فعالیت مستقل:

  • داروخانه شخصی

سطح درآمد :

حدود 90 درصد فارغ التحصیلان این رشته جذب بازار کار می شوند که از این میان بیش از 80 درصد جذب دارو خانه ها و مابقی در صنایع دارو سازی(صنعت ساخت و کنترل دارو) و کارخانه های آرایشی-بهداشتی مشغول به کار میشوند یا در کارهای اجرائی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی فعالیت میکنند . از سوی دیگر در حال حاضر حدود 97 درصد دارو های مورد نیاز کشور(از لحاظ عددی)در کارخانه های متعدد داروسازی داخل کشور ساخته میشود و بدون شک این کارخانه ها به کارشناسان دارو سازی نیاز دارند. این در حالی است که اکثر کارخانه های داروسازی کشور دارای واحدی به نام واحد تحقیقات  هستند و امکان  فعالیت های تحقیقاتی برای فارغ التحصیلان علاقه مند مهیا است.

خارج از کشور
وضعیت رشته در خارج از کشور

آمریکا – پیش بینی ها  بر اساس داده های سازمان ارزیابی مشاغل آمریکا و استرالیا (STSOL) نشان می دهد میزان استخدام داروسازان بین سال های 2010 تا 2020 ، رشد 25 درصدی خواهد داشت.در حالی که متوسط این رشد برای همه مشاغل 14 درصد می باشد.

استرالیا – در بازه زمانی 5 سال گذشته میزان استخدام در این شغل رشد 30.6 درصدی داشته  و رشد زیاد در آینده برای آن پیش بینی می شود.

دانشگاه های مطرح دنیا در این زمینه:

  • University of Oxford, UK
  • Harvard University, US
  • Monash University, Australia
  • University of Toronto, Canada
  • University of California, San Francisco, US
  • University of Cambridge, UK
  • University College London (UCL), UK
  • University of Nottingham, UK
  • Johns Hopkins University, US
  • University of North Carolina, Chapel Hill, US

افراد موفق در رشته

محمد کاظم محلاتی : داروساز، شیمیدان، مترجم و یکی از پرکار ترین معلمان ایرانی دارالفنون بود. وی نخستین معلم ایرانی رشته داروسازی بود که حدود 35 سال به تدریس داروسازی و شیمی در دارالفنون اشتغال داشت به طوری که بسیاری وی را بنیان گذار واقعی داروسازی نوین در ایران میدانند.

دکتر عباس شفیعی : مولف 411 مقاله بین المللی و 11 کتاب

منابع
  • کتاب هنرانتخاب
  • سایت “ای-استخدام”
  • سایت “مسیر ایرانی”
  • سایت “3گام”
  • کتاب معرفی رشته های سازمان سنجش
  • سایت ویکی پدیا فارسی و انگلیسی
  • سایت خبرنامه دانشجویان ایران
  • سایت گزینه 2

رشته های با آزمون تجربیمعرفی رشته های دانشگاهی تجربی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.