بینایی سنجی

تعریف و تاریخچه

رشته بینایی سنجی در زمینه های مرتبط با بینایی، بهداشت چشم و مراقبت از بینایی به ایفای نقش می پردازد. وظیفه متخصصان بینایی سنج تشخیص و تصحیح عیوب انکساری (نزدیک بینی،دوربینی و آستیگماتیسم) با تجویز عدسی های مناسب مانند عدسی های عینک یا لنز های تماسی ،تشخیص و تصحیح اختلالات دید دو چشمی و تنبلی چشم، تعیین بهداشت عمومی چشم و بهداشت بینایی در محیط کار و تحصیل و دادن آموزش های لازم در این زمینه است .
ریشه های علم بینایی سنجی به چند هزار سال قبل از میلاد مسیح بر می گردد که از وجود عدسی ها در تزئینات استفاده می شده است. از سال ۱۷۷۳ تا حدود ۱۸۲۹ توماس یانگ ناتوانی آستیگماتیسم را کشف کرد و جورج بیدل عینک هایی را طراحی کرد برای تصحیح مشکلاتی که لنزهای اسفرولیندریکال را شامل می‌شدند. به صورت کلی در اوایل قرن ۲۱ این رشته به عنوان یک رشته مورد پذیرش در همه دنیا در نظر گرفته می شود.

هدف، ضرورت و اهمیت رشته

 هدف از رشته بینایی سنجی بحث در مورد مکانیزم دیدن، نقش مغز در دیدن و رفع نارسائی های بینایی و آموزش افرادی است که پس از طی دوره مربوطه مجازند مستقلا “از چشم و اعضاء” آن معاینه به عمل آورده و پس از تشخیص اختلالات بینائی نسبت به درمان نارسائی های بینائی دید دو چشم اقدام نمایند.

بازه فعالیت هر رشته
  • بررسی نارسایی های بینایی بیماران
  • اندازه گیری میدان بینایی
  • انجام آزمایش های تشخیصی برخی از بیماری های چشم از جمله آب مروارید، آب سیاه و … و ارجاع بیماران به متخصص مربوطه
  • انجام آزمایش های ویژه از جمله سونوگرافی چشم یا مکان نگاری (توپوگرافی)
  • ارائه تمرینات ویژه و ورزش های ارتوپتیک جهت بهبود بینایی
  • ارزیابی بینایی از نظر تشخیص رنگ، بعد و …
  • بینایی درمانی به روش های غیردارویی
  • استفاده از وسایل کمک بینایی برای درمان افراد کم بینا
  • بررسی، تعیین نمره و تجویز عینک یا لنز طب
  • ساخت و فروش عینک های طبی

توانایی های لازم هر رشته
  • داشتن علاقه جهت بهبود وضعیت سلامت بیماران
  • دقت زیاد و توجه به جزئیات
  • به روز رسانی اطلاعات در رابطه با ابزار و تجهیزات بینایی
  • مهارت های ارتباطی مناسب
  • داشتن صبر و حوصله زیاد
  • آرامش دادن به مراجعان به خصوص کودکان

ویژگی های شخصیتی
  • اجتماعی / امدادگر
  • پژوهش گر / علمی
  • صادق
  • جزئی نگر
  • نوع دوست

گرایش ها و ادامه تحصیل

امکان ادامه تحصیل در این رشته تا مقطع دکتری وجود دارد.

رشته‌ بینایی‌ سنجی‌ در دوره‌ فوق‌ لیسانس‌ و دکترا دارای‌ گرایش های‌ تخصصی‌ مانند ناهنجاری های‌ دید دو چشمی‌ و تمرینات‌ اپتومتریک‌، وسایل‌ کمک‌ بینایی‌ و تجویز لنزهای‌ نامرئی‌ است‌.

هم چنین فارغ التحصیلان این رشته می توانند یکی از رشته های زیر را به عنوان آینده ی تحصیلی در مقطع کارشناسی ارشد انتخاب کنند:

  • رشته مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
  • رشته مهندسی پزشکی (زیست مواد)
  • رشته اپیدمیولوژی
  • رشته ارزیابی فناوری سلامت
  • رشته اقتصاد بهداشت
  • رشته انفورماتیک پزشکی
  • رشته آمار زیستی
  • رشته سلامت سالمندی

طول-دوره-رشته-های-دانشگاهی

رشته بینایی سنجی زیر گروه 1 رشته تجربی میباشد.

برخی از دانشگاه جهت تحصیل
  • دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
  • دانشگاه علوم پزشکی ایران
  • دانشگاه علوم پزشکی مشهد
  • دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

دروس پایه اصلی و تخصصی در دانشگاه

دروس پایه این رشته در دانشگاه به شرح زیر می باشد:

فیزیک نور-شیمی عمومی -بیوشیمی -فیزیولوژی عمومی -تشریح عمومی و اعصاب -روانشناسی عمومی و رشد -آمار حیاتی -کمکهای اولیه -اورژانسهای چشمی -آسیب شناسی عمومی -میکروب شناسی -داروشناسی -علائم چشم در بعضی از بیماریهای داخلی -ژنتیک و چشم -فیزیولوژی اعصاب -تشریح و بافت شناسی چشم -فیزیولوژی چشم

دروس تخصصی این رشته به شرح زیر است:

اپتیک هندسی و فیزیکی -لابراتوار اپتیک -فیزیولوژی اپتیک -مقدمات اپتومتری -ابزرواسیون -تاریخچه اپتومتری و علوم بینایی -زبان تخصصی -اپتومتری -بینایی محیطی -عدسیهای تماسی -آسیب شناسی چشم -اپتومتری کودکان -اپتومتری افراد مسن و نیمه بینایان -اپتومتری مشاغل و بهداشت چشم -اپتومتری پیشرفته -آنالیز مشاهدات کلینیکی -مکانیسم دید دو چشمی -درمان آنومالیهای دو چشمی

بینایی سنجی
فرصت های شغلی و میزان درآمد

در حال حاضر بینایی سنج موقعیت کاری خوبی دارد و حدود 80 درصد فارغ التحصیلان جذب بازار کار می شوند چون علاوه بر این که می توانند به صورت مستقل مطب باز کنند و در زمینه تخصص خود فعالیت کنند تنها افرادی هستند که در زمینه ارائه عینک های مربوط به عیوب انکساری به طور علمی و دانشگاهی تخصص دیده اند. در ضمن یک بینایی سنج می تواند به عنوان مشاور در مورد بهداشت چشم و مشکلات بینایی در محیط های آموزشی،  خدماتی  و صنایع با سازمان های دولتی و صنایع همکاری کند یا مسئول سنجش بینایی جهت امور استخدامی و نظامی و اخذ گواهی نامه خلبانی و رانندگی باشد و در اورژانس به انجام کمک های اولیه چشمی تا رسیدن بیمار به مراکز ذی ربط فعالیت نماید در مجموع با توجه به وجود نیاز همیشگی جامعه به بینایی سنج ها در رفع اختلالات بینایی و روند افزایشی شناخت و آگاهی مردم با این متخصصان، پیش بینی می شود آینده شغلی مناسبی پیش روی آنها در کشور باشد.

مراکز محل فعالیت غیر مستقل:

  • بیمارستان ها
  • کلینیک های گوش و حلق و بینی
  • مراکز درمانی
  • مشاوره بهداشت چشم و مشکلات بینایی در سازمان های آموزشی و خدماتی

مراکز محل فعالیت مستقل:

  • کلینیک ارزیابی بینایی شخصی
  • تاسیس موسسه ساخت و فروش عینک های طبی
  • دفترکار شخصی بینایی سنجی (در صورت گذراندن طرح)

سطح درآمد:

بینایی سنجی که در بخش دولتی کار می کند حقوق ثابت دولتی دریافت می کند اما در بخش خصوصی مثل کلینیک ها یا بیمارستان های خصوصی بستگی دارد با مدیر مرکز چگونه توافق کرده باشد اما معمولا برای فردی که سابقه کار دارد از بخش دولتی درآمدش بیشتر است.بینایی سنجی هم که خودش شخصی برا خودش کار می کند درآمدش بستگی به چند عامل دارد اینکه روابط عمومیش خوب باشد یا نه، با چشم پزشک ها رابطش خوب باشد یا نه، کارش خوب باشد و معروف شود.

خارج از کشور
وضعیت رشته در خارج از کشور

با توجه به گستردگی بسیار زیاد بینایی‌سنجی در جوامع دنیا و کاربردهای بسیار وسیع آن، امکان بورسیه گرفتن در دانشگاه­‌های معتبر دنیا در این رشته بالا رفته است و حتی در برخی موارد دانشجویان می‌­توانند از تحصیل رایگان بهره‌مند شوند. به عنوان مثال در کشور استرالیا، در برخی از دانشگاه‌­ها شرایط اعطای بورسیه در صورت داشتن سن بالای 18 سال و بودن در بین دانشجویان ممتاز سبب می‌­شود تا به کمک بورسیه بخشی از هزینه­‌های شهریه کسر شود.

دانشگاه های مطرح دنیا در این رشته :

  • Harvard University
  • University of Oxford
  • Stanford University
  • University of Cambridge
  • John Hopkins University
  • (Massachusetts Institute of Technology (MIT
  • University of California, San Francisco

افراد موفق در رشته

توماس یانگ: یانگ تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته پزشکی گذرانید و به سال ۱۷۹۹ دکترای پزشکی خود را گرفت و در انستیتوی سلطنتی لندن مشغول به کار شد. او مطالعات خود را بر روی ساختمان چشم و ماهیت نور متمرکز کرد و اولین تئوری خود را دربارهٔ تطابق در بینایی مطرح کرد.

میر غفار صحیحی اسکویی: پژوهشگر اپتومتریست در زمان قاجار از افراد موفق این رشته است.

منابع
  • کتاب هنرانتخاب
  • سایت “ای-استخدام”
  • سایت “مسیر ایرانی”
  • سایت “3گام”
  • کتاب معرفی رشته های سازمان سنجش
  • سایت ویکی پدیا فارسی و انگلیسی
  • سایت خبرنامه دانشجویان ایران
  • سایت گزینه 2
  • https://go2tr.com

معرفی رشته های دانشگاهی تجربی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.