رشته معماری داخلی به بهینه سازی فضاهای داخلی ساختمان ها به منظور انجام فعالیت های روزانه (زندگی – کار ) می پردازد. معماری داخلی ” آفرینش فضا ” است. این رشته از سویی همانند معماری با ساختمان و اجزای آن سروکار دارد و از سویی دیگر همانند طراحی داخلی بر فضاهای داخلی تاکید می ورزد.عملگرایی و کار آمد بودن در عین زیبایی مهمترین هدف معماری داخلی است. زمینه فعالیت معماری داخلی از طراحی و معماری داخلی نمایشگاه های بزرگ و کوچک، صحنه آرایی فضای برگزاری سمینارها و جشنواره ها، طراحی و آرایش داخلی هتل ها، ادارات و بانکها، مجتمع های تجاری، خانه های مسکونی، سالن های پایانه ها و فرودگاه ها، تا احیاء و باز زنده سازی بناهای تاریخی را در بر می گیرد.
ماهیت این رشته میان رشته ای بوده و به میزان بهره مندی از دانش معماری و علم محاسبات و دانش فنی تحلیل انسان – محیط – محصول ، از ظرفیت های هنری برای زیبا سازی بستر زیست انسان استفاده می کند . در گذشته، فضاهای داخلی بهطور غریزی، بخشی از پروسه ساختمانسازی محسوب میشدند. حرفه معماری داخلی، نتیجه توسعه جامعه و معماری پیچیدهای است که ناشی از توسعه فرآیندهای صنعتی میباشد. توجه به کاربرد مؤثر فضا، رفاه کاربر و طرح کارا، به پیشرفت حرفه معماری داخلی کمک کرده است. در قرنهای هفدهم و هجدهم و در اوایل قرن نوزدهم، دکوراسیون داخلی به دغدغه ساختمانسازها تبدیل شد. معمارها برای تکمیل طرح داخلی ساختمانها از هنرمندان و صنعتگران کمک میگرفتند.
شیوه هایی از تدریس دانشگاهی و تجربی این رشته پیش از انقلاب اسلامی در ایران وجود داشته است . پس از انقلاب اسلامی با بازنگری سرفصل ها و متون درسی دانشگاهی چند اقدام برای تدوین این حرفه صورت پذیرفته است و در سال 1381 دوره کارشناسی این رشته توسط شورای عالی برنامه ریزی به تأیید رسانید.
هدف از رشته معماری داخلی تربیت نیروهای متخصص و آگاه به مبانی علمی و هنری رشته معماری داخلی ، آشنایی با روش های تحقیق و گردآوری اطلاعات تخصصی لازم برای فعالیت حرفه ای ،کسب مهارت لازم برای کسب و کار و فعالیت با حرفه معماری داخلی به عنوان یک متخصص و کسب توانایی لازم برای اجرای مراحل مختلف فعالیت های معماری داخلی می باشد.
- بازه فعالیت
- طراحی بنا و فضاهای داخلی ،از طراح های اولیه تا مراحل اجرایی کار و طراحی اجزا عناصر تشکیل دهنده بنا
- رهبری و سرپرستی دفاتر مشاور معماری
- نظارت عمومی و عالی بر صحت انجام کار در عملیات اجرایی ساختمانی
- مدیریت و هماهنگی اجرایی پروژههای معماری
- تعریف جامعه استفاده گر ، استخراج نیازهای کاربر نهایی ، اولویت بندی نیازها و طراحی برای رفع نیاز در چهارچوب الگوهای طراحی شناخته شده
- بررسی نیازهای بومی ، ملی و جهانی و امکان ارائه پاسخ های مناسب برای هر دسته از نیازها
- امکان نمونه سازی و مدل سازی دوبعدی و سه بعدی طرح ها به وسیله رایانه
- قدرت تجسم و نوآوری
- پایه قوی در دروس ریاضی و هندسه
- توانمندی و چیره دستی در طراحی ، به خصوص طراحی چشم انداز و داشتن آگاهی نسبت به محیط و فضا
- توجه به جزئیات
- مهارت حل مسئله
- ذهن قوی ، خلاق و پویا
- هنری
- خلاق
- مبتکر
- جزئی نگر
- متفکر و تحلیل گر
امکان ادامه تحصیل در رشته معماری داخلی تا مقطع کارشناسی ارشد امکان پذیر می باشد. این رشته در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد بدون گرایش می باشد.
این رشته در گروه علوم تجربی صرفا براساس سوابق تحصیلی می باشد.
*با توجه به دروس خاص این رشته و نیاز به عکس برداری، تهیه نقشه و … در مقاطعی هزینه تحصیل در این رشته بالا می باشد.
برخی دانشگاه های ایران در زمینه معماری داخلی
- دانشگاه هنر تهران
- دانشگاه هنر شیراز
- موسسه غیرانتفاعی دانش پژوهان پیشرو – اصفهان
- دانشگاه غیرانتفاعی سوره – تهران
- موسسه غیر انتفاعی معماری و هنر پارس – تهران
- موسسه غیر انتفاعی ارم – شیراز
- دانشگاه غیر انتفاعی شهاب دانش – قم
- موسسه غیر انتفاعی اقبال لاهوری – مشهد
- دانشگاه غیرانتفاعی ایوانکی – سمنان
- دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن
- دانشگاه آزاد اسلامی استان سمنان واحد دامغان
مبانی هنرهای تجسمی 1و2 ، آشنایی با رشته های هنری ، طراحی پایه 1و2 ، عکاسی دیجیتال ، ریاضی کاربردی ، تاریخ هنر 1و2 ، هندسه کاربردی ، هنر و تمدن اسلامی ، بازاریابی و بازار سنجی ، محاسبات و آمار
- دروس اصلی و تخصصی و اختیاری :
فرم و فضا ، حجم سازی ، نمونک سازی و مدل سازی ، مقدمات معماری داخلی ، تحلیل فضا و سایت ، مواد و روش های ساخت 1و2 ، انسان،طبیعت و طراحی ، تأسیسات و تنظیم شرایط اقلیمی ، عناصر و جزئیات ساختمان ، متره و برآورد ، مقاومت مصالح ، سبک شناسی معماری ، روشنایی و نورپرداری ، راینو مقدماتی و پیشرفته ، طرح مرمت و نگهداری ، کارگاه طراحی مبلمان ، کارگاه خلاقیت
- مراکز محل فعالیت غیر مستقل:
- شرکت های خصوصی طراحی و معماری
- دفاتر فنی و مهندسی
- شوراهای شهر
- شهرداری ها
- سرپرست دفاتر مشاوره
- ناظر اجرای طرح های ساختمانی
- شرکت ها و کارگاه های طراحی مبلمان
- مدرس مراکز آموزشی و دانشگاه ها
- تأسیس شرکت یا کارگاه در زمینه معماری داخلی
میزان درآمد اشخاص به پارامترهای بسیاری از قبیل شرکت،موسسه و محلی که شخص در آن فعالیت می کند، نوع قرارداد، میزان تحصیلات، تخصص، خلاقیت و قدرت ذهنی، ادامه زندگی در داخل و یا خارج از کشور بستگی دارد.
شرایط تحصیل و زندگی در کشورهای مختلف میتواند بسیار متفاوت باشد. در برخی از کشورها مانند آمریکا هزینه تحصیل و زندگی بسیار بالا است و بسیاری از دانشجویان نمیتوانند این هزینه ها را تامین کنند. از طرفی برخی از کشورهای دیگر مانند آلمان شرایط بسیار خوبی را برای تحصیل رایگان دانشجویان بین المللی فراهم کردهاند. از این رو دانشجویان باید شرایط تحصیل و زندگی در کشورهای مختلف را به دقت بررسی کنند تا بتوانند بهترین کشور و دانشگاه را برای تحصیل انتخاب نمایند. امکان ادامه تحصیل در خارج از کشور در بسیاری از کشورها مانند فرانسه ، انگلستان ، آلمان ، آمریکا و … برای این رشته وجود دارد .
- دانشگاه های مطرح دنیا در این رشته :
- کالج سلطنتی هنر (RCA)
- دانشگاه هنر لندن (UAL)
- دانشگاه پلی تکنیک میلان
- دانشگاه آلتو فنلاند
- دانشکده هنر گلاسکو (GSA)
حبیبالله آیت اللهی : نقاش، پژوهشگر تاریخ هنر و پایه گذار رشته معماری داخلی در ایران است. این هنرمند در طول دوران تحصیل در خارج از کشور، در رشتههای نقاشی دیواری روی ساروج آهکی، نقاشی دیواری معاصر (مدرن)، پیکره سازی تزیینی، معماری داخلی، زیباییشناسی و دانش هنر، تخصص گرفت.او پس از بازگشت به ایران، رشته معماری داخلی را تأسیس کرد که اداره دانشکده آن نیز با خود وی بود.
- کتاب هنرانتخاب
- سایت “ای-استخدام”
- سایت “مسیر ایرانی”
- سایت “3گام”
- کتاب معرفی رشته های سازمان سنجش
- سایت ویکی پدیا فارسی و انگلیسی
- سایت خبرنامه دانشجویان ایران
- سایت گزینه 2
- سایت تزیین
- وزارت علوم
- سایت https://go2tr.com