تعریف و تاریخچه

رشته مامایی رشته‌ای از گروه «علوم پزشکی و بهداشت» است که به حوزه بارداری و مشاوره بارداری می‌پردازد ،در واقع ماما یک متخصص بهداشت حرفه ای است که به زنان سالم در طول بارداری ، زایمان و پس از تولد نوزاد کمک می کند . این رشته را می توان از جمله رشته های پر مشقت اما مقدس نامید که از دیرباز تاکنون از محبوبیت خاصی برخوردار بوده و هست. ﻣﺎﻣﺎﯾﯽ داﻧﺸﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪه، آﻣﻮزش،  ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی،  ﺗﺤﻘﯿﻖ،  ﺗﺸﺨﯿﺺ و درﻣﺎن اﺳﺘﻮار ﺷﺪه اﺳﺖ .
از قرن ها پیش هیپوکرات پزشک یونانی برنامه آموزش مامایی را در قرن پنجم قیل از میلاد شروع کرد . سراتوس پزشک رومی در قرن دوم میلادی مشخصات یک مامای خوب را شامل نیاز به تحصیل و دسترسی به دانش مامایی تعیین کرد.در سال 1452 میلادی آلمان اولین قانون در مورد مامایی در زمینه زایمان زنان را تصویب کرد .از سال 1298 ه.ش. آموزش مامایی در ایران برای نخستین بار شروع شد و تا سال 1308 ادامه داشت، مدتی این آموزشها متوقف شد و سپس در سال 1334 مجدداً رشته مامایی راه اندازی شد.
در این زمان دانشجویان 3 سال تحت آموزش پرستاری قرار می گرفتند و موفق به اخذ مدرکی معادل لیسانس پرستاری می شدند و بعد از گذراندن یک دوره 18 ماهه به آنها مدرک لیسانس واقعی پرستار ماما ارائه می شد.

هدف، ضرورت و اهمیت رشته

هدف از رشته مامایی تربیت نیروی متعهد ، آگاه و متبحر در زمینه مامایی است که خدمات مامایی را در سطوح مختلف پیشگیری ، به عنوان یک فرد از اعضای تیم سلامت و یا به صورت مستقل به مددجویان ارائه نماید.

بازه فعالیت هر رشته
  • مشاوره قبل ، حین و بعد از ازدواج
  • آموزش و نحوه تنظیم خانواده و پیشگیری
  • مراقبت در دوران بارداری (رژیم غذایی – ورزش – داروهای گیاهی)
  • زاﯾﻤﺎن ﻃﺒﯿﻌﯽ
  • آموزش و مشاوره در زمینه ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ  ﻣﺎدر و ﮐﻮدک
  • آﻣﻮزش ﺑﻪ  دﺧﺘﺮان  در زﻣﯿﻨﻪ  ﺑﻬﺪاﺷﺖ  دوران  ﺑﻠﻮغ
  • همکاری با پزشکان متخصص زنان برای زایمان طبیعی
  • برگزاری کارگاه های ویژه برای قبل ، حین و بعد از بارداری که برخی از آن ها عبارتند از :
    • زایمان در آب
    • نحوه شیردهی نوزاد
    • ورزش های دوران بارداری

توانایی های لازم هر رشته
  • عشق و علاقه زیاد به کار خود
  • صبر و حوصله زیاد
  • باهوش و نکته سنج
  • روابط اجتماعی بالا
  • داشتن اعتماد به نفس
  • تصمیم گیری سریع و درست در شرایط بحرانی
  • مهارت های کار تیمی قوی و ابتکارعمل در کار کردن به تنهایی
  • آرامش در شرایط پراسترس
  • روحیه حمایت و پشتیبانی
  • استقامت فیزیکی و ذهنی
  • توان استفاده از دستگاه های پزشکی مربوط به کار خود

ویژگی های شخصیتی
  • اجتماعی / امدادگر
  • صادق
  • قابل اعتماد
  • نوع دوست
  • مقاوم

گرایش ها و ادامه تحصیل

امکان ادامه تحصیل در این رشته تا مقطع دکتری وجود دارد.

گرایش های کارشناسی ارشد:

  • باروری
  • مدیریت مامایی
  • مشاوره در مامایی
  • مامایی قانونی
  • مامایی جامعه نگر
  • آموزش مامایی

گرایش های دکتری:

  • دکتری تخصصی مامایی
  • بهداشت باروری

طول-دوره-رشته-های-دانشگاهی

رشته مامایی در زیر گروه 1 تجربی می باشد.

شرایط خاص رشته

اولین رشته علوم تجربی می باشد که با مدرک کارشناسی دارای مجوز مطب ، تجویز دارو ، آزمایش و سونوگرافی در حوزه کاری مامایی می باشد. این رشته فقط ویژه بانوان می باشد.

برخی از دانشگاه جهت تحصیل
  • دانشگاه علوم پزشکی تهران
  • دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
  • دانشگاه علوم پزشکی ایران
  • دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
  • دانشگاه علوم پزشکی شیراز
  • دانشگاه علوم پزشکی زنجان
  • دانشگاه علوم پزشکی کاشان
  • دانشگاه علوم پزشکی بندرعباس
  • دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
  • دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران
  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج
  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد

دروس پایه اصلی و تخصصی در دانشگاه

دروس پایه:

ﺳﻠﻮل ﺷﻨﺎﺳﯽ  و ﺑﺎﻓﺖ ﺷﻨﺎﺳﯽ ، ﺑﯿﻮﺷﯿﻤﯽ ، ﺗﺸﺮﯾﺢ ، ﻓﯿﺰﯾﻮﻟﻮژی ، اﯾﻤﻨﯽ  ﺷﻨﺎﺳﯽ ، ﻣﯿﮑﺮوب ﺷﻨﺎﺳﯽ  و اﻧﮕﻞ ﺷﻨﺎﺳﯽ

دروس اصلی:

آﺳﯿﺐ ﺷﻨﺎﺳﯽ  اﺧﺘﺼﺎﺻﯽ  و ﻋﻤﻮﻣﯽ ، اﺻﻮل  ﺧﺪﻣﺎت  ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ  ﺟﺎﻣﻌﻪ  و آﻣﻮزش  ﺑﻬﺪاﺷﺖ ، داروﺷﻨﺎﺳﯽ ، اﺻﻮل  و ﻓﻨﻮن  ﭘﺮﺳﺘﺎری  و ﻣﺎﻣﺎﯾﯽ  و روش  اﻃﺎق  ﻋﻤﻞ  و زاﯾﻤﺎن ، آﻣﺎر ﺣﯿﺎﺗﯽ  و روش  ﺗﺤﻘﯿﻖ ، رواﻧﺸﻨﺎﺳﯽ ، اﺻﻮل  اﭘﯿﺪﻣﯿﻮﻟﻮژی  و ﻣﺒﺎرزه  ﺑﺎ ﺑﯿﻤﺎری ﻫﺎ، زﺑﺎن  ﺗﺨﺼﺼﯽ

دروس تخصصی:

اﺻﻮل  ﺗﻐﺬﯾﻪ  ﻣﺎدر و ﮐﻮدک ، ﺗﺎرﯾﺦ ، اﺧﻼق  و ﻣﻘﺮرات  ﭘﺰﺷﮑﯽ ، ﺟﻨﯿﻦ ﺷﻨﺎﺳﯽ ، ﻣﻘﺮرات  ﭘﺰﺷﮑﯽ  ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ، ژﻧﺘﯿﮏ ، ﺑﺎرداری  و زاﯾﻤﺎن ، ﮐﺎراﻣﻮزی  ﺑﺎرداری  و زاﯾﻤﺎن  ، آزﻣﺎﯾﺶ ﻫﺎی  ﮐﺎرﺑﺮدی  در ﻣﺎﻣﺎﯾﯽ ، ﻧﻮزادان ، ﮐﺎرآﻣﻮزی  ﻧﻮزادان ، ﺑﯿﻤﺎری ﻫﺎی  ﮐﻮدﮐﺎن ، ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺷﻨﺎﺳﯽ  و ﻣﻌﺎﯾﻨﺎت  ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ، ﻓﯿﺰﯾﻮﭘﺎﺗﻮﻟﻮژی  ﺑﯿﻤﺎری ﻫﺎی  داﺧﻠﯽ  ﺟﺮاﺣﯽ  و ﻋﻔﻮﻧﯽ ، ﮐﺎرآﻣﻮزی  ﺑﯿﻤﺎری ﻫﺎی  داﺧﻠﯽ  و ﺟﺮاﺣﯽ ، ﺑﻬﺪاﺷﺖ  ﻣﺎدر و ﮐﻮدک  و ﺧﺎﻧﻮاده ، ﮐﺎرآﻣﻮزی  ﺑﻬﺪاﺷﺖ  ﻣﺎدر و ﮐﻮدک  و ﺧﺎﻧﻮاده ، ﺗﻐﺬﯾﻪ  درﻣﺎﻧﯽ  ﻣﺎدر و ﮐﻮدک  ، رواﻧﭙﺰﺷﮑﯽ  در ﻣﺎﻣﺎﯾﯽ ، رادﯾﻮﻟﻮژی ، ﺳﻮﻧﻮﮔﺮاﻓﯽ  و اﻟﮑﺘﺮوﻓﯿﺰﯾﻮﻟﻮژی  در ﻣﺎﻣﺎﯾﯽ  و زﻧﺎن ، اﺻﻮل  ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ  و ﮐﺎرﺑﺮدﻫﺎی  آن  در ﻣﺎﻣﺎﯾﯽ ، ﺑﯿﺤﺴﯽ  و ﺑﯿﻬﻮﺷﯽ  و اﺣﯿﺎ در ﻣﺎﻣﺎﯾﯽ ، ﺑﯿﻤﺎری ﻫﺎی  زﻧﺎن  و ﻧﺎﺑﺎروری ، اﺧﺘﻼل  ﻋﻤﻞ  ﺟﻨﺴﯽ  و آﻣﻮزش  ﻣﺸﺎوره  آن ، ﮐﺎرآﻣﻮزی  ﺑﯿﻤﺎری ﻫﺎی  زﻧﺎن ، ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺎﻣﻪ .

فرصت های شغلی و میزان درآمد

مراکز محل فعالیت غیر مستقل :

  • مراکز بهداشتی و طرح پزشک خانواده
  • بیمارستان ها
  • زایشگاه ها
  • درمانگاه ها به عنوان مربی خدمات بهداشتی
  • مربی بهداشت مدارس
  • کارشناس بهداشت خانواده
  • سرپرست‌ و مدیر بخش های‌ مختلف‌ درمانی‌
  • سوپروایزر آموزشی‌ در بیمارستان ها
  • پست های‌ مدیریتی‌ و ستادی‌ در مراکز بهداشتی‌ ـ درمانی‌

مراکز محل فعالیت مستقل:

  • یک کارشناس مامایی می تواند به صورت مستقل مطب بزند و در آن مشغول به فعالیت شود.

سطح درآمد :

با توجه به گستردگی فعالیت در این رشته و فرهنگ زایمان طبیعی که در سال های اخیر رو به افزایش بوده است این رشته جز رشته های پردرآمد در ایران و خارج از کشور می باشد.

خارج از کشور
وضعیت رشته در خارج از کشور

با توجه به اینکه فرهنگ زایمان طبیعی در خارج از کشور یک فرهنگ دیرینه می باشد و بانوان فقط در صورت بیماری های خاص به پزشک زنان و بیمارستان مراجعه می کنند و بیشتر موارد بهداشت و درمان خود را با یک کارشناس مامایی در میان می گذارند و زایمان خود را در منزل انجام می دهند ، این رشته هم بازار کار خوبی دارد و هم از درآمد بالایی برخوردار است تا آن جا این رشته در بعضی از کشورها مثل انگلستان و استرالیا به عنوان یکی از شغل های پردرآمد محسوب می شود و در بسیاری از دانشگاه های دنیا ارائه می گردد.

دانشگاه های مطرح دنیا در این زمینه :

  • Vanderbilt University
  • Oregon Health and Science University
  • University of Michigan–Ann Arbor
  • University of Minnesota–Twin Cities
  • Yale University
  • University of California–San Francisco – San Francisco General Hospital
  • University of Pennsylvania

افراد موفق در رشته

فاطمه جلالی چیمه : کارشناس ارشد مامایی از افراد موفق در این حوزه هستند.

عین الهدی و صدیقه نجم آبادی : 2 خواهر البرزی هستند که در ردیف نخستین ماماهای دانشگاهی ایران به شمار می روند.

منابع
  • کتاب هنرانتخاب
  • سایت “ای-استخدام”
  • سایت “مسیر ایرانی”
  • سایت “3گام”
  • کتاب معرفی رشته های سازمان سنجش
  • سایت ویکی پدیا فارسی و انگلیسی
  • سایت خبرنامه دانشجویان ایران
  • سایت گزینه 2
  • سایت پروفایل سنتر
  • خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.