علوم و مهندسی جنگل

تعریف و تاریخچه

علوم و مهندسی جنگل رشته ای کاربردی است که با به کارگیری مجموعه ای از علوم و فنون باعث شناخت جوامع مختلف جنگلی و آگاهی از کیفیت و کمیت آن ها ، تربیت ، پرورش و بهره برداری مستمر از تولیدات جنگل ، روش های مختلف قطع ، استحصال و حمل درختان افکنده و بالاخره حفاظت ، احیاء و توسعه جنگلی به عنوان تولیدکننده ماده اولیه (چوب) می شود. جنگل های ایران قسمتی از منابع طبیعی تجدیدشونده کشور می باشند که در زمره انفال عمومی بوده و اداره و برنامه ریزی آن ها به عهده دولت می باشد. لذا باید در بخش دولتی مدیران و برنامه ریزان قابلی وجود داشته باشند تا با تهیه طرح ها و برنامه ریزی صحیح و نظارت بر حسن اجرای آن ها ، از این منبع لایزال خدادادی به طور صحیح و مستمر بهره برداری نموده و از انحطاط و تخریب آن ها جلوگیری و در احیاء و توسعه آن ها کوشش کنند.
در سال 1321 به پیشنهاد استاد ساعی رشته جنگل در دانشکده کشاورزی دایر گردید. اولین دوره تخصصی علوم جنگل برای مهندسین کشاورزی در سال 1329 برگزار شد. در سال 1334 احداث و تجهیز ساختمان آزمایشگاه جنگل و چوب ­شناسی با پیشنهاد استاد ساعی و مساعدت‌های دکتر رضا حجازی باتمام رسید و همزمان با تلاش­ های فراوان نامبرده دوره کارشناسی ارشد رشته جنگل و مرتع در دانشکده کشاورزی ایجاد گردید. در سال 1341 با کمک FAO انستیتو جنگل و مرتع آغاز بکار نمود و در 26 خرداد سال 1345 دانشکده جنگلداری با سه گروه آموزشی که اولین آنها گروه جنگلداری بود تأسیس گردید.

هدف، ضرورت و اهمیت رشته

به منظور تأمین نیروهای کارآمد برای حفاظت ، احیاء ، بهره برداری و توسعه و اداره صحیح جنگل ها لازم است افرادی که در این زمینه از کارآیی کافی برخوردار باشند تربیت شوند. فارغ التحصیلان این رشته با استفاده از دانش و اطلاعاتی که کسب می نمایند خواهند توانست ثروت های طبیعی نهفته در جنگل ها را حفظ و جهت تأمین نیازهای مردم با برنامه ریزی صحیح و مشارکت در اجرای تحقیقات و آموزش به کار گیرند. همچنین آن ها توانایی لازم برای ایجاد و توسعه جنگل ها را طی دوران تحصیل خود به دست خواهند آورد.

بازه فعالیت هر رشته
  • کارشناس (مهندس) متخصص در تهیه طرح های جنگلداری و سایر طرح های مربوط به حفاظت و توسعه جنگل ها در سازمان جنگل ها و مراتع
  • مدیر در مناطق جنگلی تحت پوشش و نظارت سازمان جنگل ها و مراتع کشور
  • مجری طرح های جنگل داری در حوزه آبخیز مناطق جنگلی
  • کنترل رشد درختان برای حصول اطمینان از سلامت رشد آن‌ها
  • ارائه مشاوره درباره طرح‌های افزایش کاشت و درخت‌کاری

توانایی های لازم هر رشته
  • پایه قوی در دروس زیست شناسی، ریاضی ، زمین شناسی
  • قدرت تجزیه و تحلیل مسائل طبیعی و بوم شناسی(اکولوژی)
  • دارای دقت کافی در مسائل جنگل
  • خلاق و فعال
  • علاقه مند به کار در محیط جنگل

ویژگی های شخصیتی
  • عملگرا / واقع گرا
  • پژوهشگر / علمی
  • سازگار و انعطاف پذیر
  • مسلط بر خود

گرایش ها و ادامه تحصیل

امکان ادامه تحصیل در این رشته تا مقطع دکتری وجود دارد.

گرایش های مقطع کارشناسی ارشد:

  • مدیریت جنگل
  • علوم زیستی جنگل
  • عمران و بهره برداری جنگل

گرایش های مقطع دکتری:

  • مدیریت جنگل
  • علوم زیستی جنگل
  • عمران و بهره برداری جنگل

طول-دوره-رشته-های-دانشگاهی

در گروه آزمایشی علوم تجربی پذیرش در رشته علوم و مهندسی جنگل در زیر گروه 5 می باشد.

برخی از دانشگاه جهت تحصیل
  • دانشگاه تهران (محل تحصیل پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج)
  • دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
  • دانشگاه محقق اردبیلی – اردبیل
  • دانشگاه ارومیه
  • دانشگاه ایلام
  • دانشگاه سمنان
  • دانشگاه کردستان – سنندج
  • دانشگاه شهرکرد
  • دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء(ص) – بهبهان
  • دانشگاه گیلان – رشت (محل تحصیل دانشکده منابع طبیعی صومعه سرا)
  • دانشگاه تبریز (محل تحصیل دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر)
  • دانشگاه غیر انتفاعی علامه محدث نوری – نور
  • موسسه غیرانتفاعی مازیار – رویان نور
  • دانشگاه آزاد اسلامی استان مازندران واحد آیت ا… آملی
  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

پذیرش در تمامی دانشگاه های بالا بر اساس سوابق تحصیلی می باشد.

دروس پایه اصلی و تخصصی در دانشگاه

دروس پایه:

ریاضیات عمومی – فیزیک عمومی – زمین شناسی -ریخت شناسی و رده بندی گیاهان -شیمی عمومی- آمار – بوم شناسی عمومی- خاکشناسی عمومی

دروس تخصصی و اختیاری :

هوا و اقلیم شناسی – مساحی و نقشه برداری- مبانی سنجش از دور- سامانه اطلاعات جغرافیایی- هیدرولوژی عمومی-اقتصاد منابع طبیعی- حقوق و قوانین منابع طبیعی –شناخت منابع طبیعی-مبانی کارآفرینی-درخت شناسی پهن برگان- اندازه گیری درختان جنگلی – آمار برداری جنگل – برنامه ریزی و مدیریت جنگل- پارک ها و ذخیره گاه های جنگلی-طراحی جاده های جنگلی-ساخت و نگهداری جاده های جنگلی-بهره برداری جنگل – حمل و نقل چوب- فیزیولوزی درختان جنگلی – خاک شناسی جنگل- بوم شناسی جنگل- مبانی جنگل شناسی-فنون جنگل شناسی- نهالستان های جنگلی-جنگل کاری-بیماری شناسی درختان جنگلی-اقتصاد جنگل-مبانی سیاست جنگل-مسائل اجتماعی-اقتصادی جنگل-ژنتیک و بیوتکنولوژی جنگل-مهارت ورزی1(عمومی)-مهارت ورزی 2(پروژه-تخصصی)- جنگل داری شهری – جنگل داری اجتماعی – گردشگری مناطق طبیعی – فرآورده های غیرچوبی جنگل – نرم افزارهای کاربردی علوم جنگل – بوم سازی جنگلی ایران – مبانی تکنولوژی بذور جنگلی – بیشه زراعی – مبانی کشت بافت و ریزازدیادی درختان جنگلی – درخت شناسی سوزنی برگان – ارزش گذاری منابع جنگلی – قارچ شناسی جنگل و…

علوم و مهندسی جنگل
فرصت های شغلی و میزان درآمد

مراکز محل فعالیت غیر مستقل :

  • وزارت خانه جهاد کشاورزی
  • سازمان جنگل ها و مراتع کشور
  • موسسات تحقیقاتی منابع طبیعی
  • وزارت آموزش و پرورش
  • سازمان محیط زیست
  • طرح های جنگل داری خصوصی
  • شرکت های بهره برداری از جنگل ها، نهالستان های جنگلی خصوصی
  • شرکت های مشاوره منابع طبیعی
  • شهرداری ها
  • سازمان پارک ها و فضای سبز
  • وزارت خانه های صنایع و معادن

مراکز محل فعالیت مستقل:

  • تولید فرآورده های چوبی
  • تأسیس کارخانه های صنایع چوب ،خمیر و کاغذ

سطح درآمد :

درآمد این رشته با توجه به محل اشتغال فرد ، میزان سابقه کاری و توانایی های فرد متفاوت می باشد.

خارج از کشور
وضعیت رشته در خارج از کشور

دانشجویانی که قصد دارند برای مقاطع تحصیلات تکمیلی از دانشگاه های خارجی بورسیه تحصیلی اخذ کنند باید دارای سوابق تحصیلی درخشانی در مقاطع دانشگاهی باشند. داشتن مقالات علمی، ریز نمرات خوب و معدل بالا شانس دانشجویان را برای اخذ بورسیه تحصیلی بالا می‌برد. رشته علوم و مهندسی جنگلداری در بسیاری از کشورهای دنیا ارائه می گردد.

دانشگاه های برتر ارائه دهنده این رشته در دنیا :

  • Wageningen University & Research
  • University of California, Davis
  • Cornell University
  • Swedish University of Agricultural Sciences
  • University of Reading

افراد موفق در رشته

کریم ساعی : بنیان‌گذار علوم منابع طبیعی در ایران، مؤسس رشته جنگلداری در ایران، پایه‌گذار سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری ایران و بانی ساخت بوستان ساعی و کاشت درختان خیابان ولیعصر بود. او نخستین کسی بود که برای جنگل‌کاری و توسعه فضای سبز تهران نقش مثبتی ایفا کرد.

منابع
  • کتاب هنرانتخاب
  • سایت “ای-استخدام”
  • سایت “مسیر ایرانی”
  • سایت “3گام”
  • کتاب معرفی رشته های سازمان سنجش
  • سایت ویکی پدیا فارسی و انگلیسی
  • سایت خبرنامه دانشجویان ایران
  • سایت گزینه 2
  • سایت وزارت علوم
  • سایت پروفایل سنتر

معرفی رشته های دانشگاهی تجربی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.