علوم آزمایشگاهی

تعریف و تاریخچه

رشته علوم آزمایشگاهی یکی از شاخه های پرطرفدار علوم پزشکی می باشد. این رشته به دلیل نقش آن در تشخیص، درمان، پیشگیری و پیگیری بیماری های مختلف بسیار تاثیرگذار در زمینه بهداشت و کاهش هزینه های درمانی و زمان  است. این رشته بیشتر با آنالیز آزمایشگاهی خون، مایعات و بافت های بدن انسان سرو کار دارد.
این رشته به موازات پیشرفت علوم پزشکی و گسترش دامنه روش های تشخیصی؛تجهیزات آزمایشگاهی بسیار پیشرفت کرده بطوری که امروزه شاغلین این رشته از دستگاه های الکترونیکی و اتوماتیک بسیار دقیق و حساس برای انجام آزمایشات مختلف بهره میگیرند .
این رشته با نام مدیکال تکنولوژی در دانشگا های جهان آموزش داده می شد و در سال 1976 Credentialing Agency National آنرا به Medical Laboratory Sciences تغییر داد. در ایران دوره کارشناسی پیوسته علوم آزمایشگاهی از سال 1347 در دانشگاه های تهران ، شیراز ، اصفهان و … تاسیس گردید .

هدف، ضرورت و اهمیت رشته

هدف از این رشته  تربیت افرادی است که بتوانند در آزمایشگاهای بالینی بیمارستان ها و آزمایشگاه های مراکز بهداشتی و با دانش اختصاصی که آموخته اند و با به کارگیری دستگاه های الکترونیکی پیچیده و روش های متعدد؛ آزمایشات مختلف را روی خون و یا دیگر مایعات و انساج بدن انجام دهند. و با استفاده از نتایج به دست آمده از این آزمایشات،پزشک را در تشخیص بیماری، روند درمان و حفظ سلامت جامعه یاری کند.

بازه فعالیت هر رشته
  • خواندن نام کامل و کوتاه کلیه آزمایشات تشخیصی روتین واختصاصی در نسخه پزشکان
  • انجام صحیح خونگیری و نمونه گیری و رعایت شرایط لازم برای هر آزمایش
  • داشتن اطلاعات کافی از آزمایشات اورژانس
  • مراقبت از بیمار در حین نمونه گیری و پس از آن
  • رعایت کلیه اصول اخلاقی و بهداشتی در حین نمونه گیری
  • کنترل شرایط بیمار از نظر آمادگی های قبل از نمونه گیری (شامل ناشتا بودن )
  • رعایت نمودن زمان صحیح انجام هر آزمایش وشرایط نگهداری وذخیره نمونه ها
  • انجام آزمایشات اورژانس وگزارش سریع آن به مسئول فنی آزمایشگاه
  • بررسی وکنترل نتایج بدست آمده برای حصول اطمینان وتطبیق با سیر نتایج آزمایشات هر  بیمار
  • عمال روش های کنترل کیفی وثبت نتایج در دفاتر مخصوص و رسم نمودارها
  • ارتباط با بیمار و همراهان
  • گزارش آزمایشات به شیوه مناسب به مسئول فنی آزمایشگاه

توانایی های لازم هر رشته
  • نداشتن حساسیت به نمونه های خون، مدفوع و ادرار
  • علاقه مندی به دروس زیست و شیمی
  • دقت کافی و بالا در زمان بسیار کم
  • اخلاق و صبر کافی
  • آمادگی روحی و بدنی و سلامت جسمانی

ویژگی های شخصیتی
  • پژوهشگر / علمی
  • واقع گرا / عملگرا
  • جزئی نگر
  • قابل اعتماد

گرایش ها و ادامه تحصیل

گرایش های مقطع کارشناسی ارشد :

  • بیوشیمی بالینی
  • زیست فن آوری پزشکی
  • ژنتیک انسانی
  • ایمنی شناسی
  • خون شناسی آزمایشگاهی و بانک خون (هماتولوژی)
  • قارچ شناسی پزشکی
  • میکروب شناسی پزشکی
  • ویروس شناسی پزشکی
  • انگل شناسی

گرایش های مقطع دکتری :

  • زیست فن آوری پزشکی
  • بیوشیمی بالینی
  • ژنتیک انسانی
  • ایمنی شناسی پزشکی
  • خون شناسی آزمایشگاهی و علوم انتقال خون
  • قارچ شناسی پزشکی
  • انگل شناسی
  • ویروس شناسی پزشکی

طول-دوره-رشته-های-دانشگاهی

این رشته در زیرگروه 1 علوم تجربی است.

برخی از دانشگاه جهت تحصیل
  • دانشگاه علوم پزشکی تهران
  • دانشگاه علوم پزشکی ایران
  • دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی- تهران
  • دانشگاه علوم پزشکی البرز-کرج
  • دانشگاه علوم پزشکی شیراز
  • دانشگاه علوم پزشکی قزوین
  • دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
  • دانشگاه علوم پزشکی سمنان
  • دانشگاه علوم پزشکی بوشهر
  • دانشگاه علوم پزشکی زنجان
  • دانشگاه علوم پزشکی کاشان
  • دانشگاه علوم پزشکی مازندران – ساری (محل تحصیل دانشکده پیراپزشکی آمل)
  • موسسه غیرانتفاعی علوم پزشکی وارستگان – مشهد
  • دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران

دروس پایه اصلی و تخصصی در دانشگاه

دروس پایه:

فیزیک عمومی و آزمایشگاه فیزیک عمومی – فیزیولوژی نظری و فیزیولوژی عملی – فیزیک حیاتی- شیمی عمومی و آزمایشگاه شیمی عمومی – بافت شناسی نظری و آزمایشگاه بافت شناسی – بیوشیمی عمومی و آزمایشگاهی بیوشیمی عمومی – بهداشت عمومی و اپیدمیولوژی – روانشناسی عمومی – زیست شناسی سلولی و مولکولی – کامپیوتر- آناتومی نظری – آناتومی عملی – آمار حیاتی

دروس تخصصی:

بیوشیمی پزشکی1 و آزمایشگاه بیوشیمی پزشکی1 – اصول ایمنی و حفاظت در آزمایشگاه – خون شناسی1 و آزمایشگاه خون شناسی1 – میکروب شناسی عمومی و آزمایشگاه میکروب شناسی عمومی – اصول فنی و نگهداری تجهیزات آزمایشگاهی – انگل شناسی1 (کرم ها) و آزمایشگاه انگل شناسی1 -ایمونوهماتولوژی و آزمایشگاه ایمونوهماتولوژی – ایمنی شناسی پزشکی و آزمایشگاه ایمنی شناسی پزشکی هورمون شناسی و آزمایشگاه هورمون شناسی – ویروس شناسی پزشکی و آزمایشگاه ویروس شناسی پزشکی – قارچ شناسی پزشکی و آزمایشگاه قارچ شناسی پزشکی – انگل شناسی2 (تک یاخته و حشره شناسی پزشکی) و آزمایشگاه انگل شناسی2 – خون شناسی2 و آزمایشگاه خون شناسی2 – آسیب شناسی عمومی و آزمایشگاه آسیب شناسی عملی – اصول مدیریت و قوانین آزمایشگاه – روش های کنترل کیفی در آزمایشگاه های بالینی – بیوشیمی پزشکی2 و آزمایشگاه بیوشیمی پزشکی2 – باکتری شناسی پزشکی و آزمایشگاه باکتری شناسی پزشکی – فارماکولوژی – آشنایی با بیماری های داخلی – سم شناسی و آزمایشگاه سم شناسی – ژنتیک پزشکی – سمینار- متون انگلیسی و ترمینولوژی پزشکی

علوم آزمایشگاهی
فرصت های شغلی و میزان درآمد

مراکز محل فعالیت غیر مستقل :

  • آزمایشگاه های تشخیص طبی
  • آزمایشگاه‌های بالینی بیمارستان های دولتی و خصوصی
  • آزمایشگاه های غذا و دارو و بهداشت
  • شرکت های پخش فراورده‌های بیولوژیک و آزمایشگاهی
  • آزمایشگاه سازمان انتقال خون
  • آزمایشگاه‌های پزشکی قانونی
  • انستیتوها و مراکز تحقیقاتی و آموزشی
  • کارخانه‌های تولید وسایل و مواد آزمایشگاهی

مراکز محل فعالیت مستقل:

  • فارغ التحصیلان مقطع دکتری دکترا امکان راه اندازی و تأسیس آزمایشگاه در گرایش خود را دارند .

سطح درآمد :

کسانی که در آزمایشگاه بیمارستان ها و مراکز دولتی کار میکنن استخدام دولت هستن و بسته به سابقه کارشون و شغلشون طبق قوانین دولتی حقوق میگیرن ،افرادی که در آزمایشگاه های خصوصی یا شرکتی کار میکنن درامدشون با بخش دولتی متفاوت است و بستگی به این داره که چه کارهایی بلده، چه مهارت هایی دارد و اگر کسی آزمایشگاه را خودش تاسیسش کرده باشد درامد خیلی بالاتری دارد.

خارج از کشور
وضعیت رشته در خارج از کشور

بسیاری از دانشجویان تمایل دارند در یک دانشگاه خارجی معتبر در رشته مورد علاقه خود تحصیل کنند. انتخاب مقصد تحصیلی یکی از حساس‌ترین و مهم‌ترین انتخاب‌های یک دانشجو است. دانشجویان باید موارد و نکات زیادی را در انتخاب مقصد تحصیلی خود در نظر بگیرند. هزینه تحصیل و زندگی در برخی از کشورها مانند آمریکا و انگلستان بسیار بالا است و بسیاری از دانشجویان بین‌المللی نمی‌توانند هزینه تحصیل و زندگی در چنین کشورهایی را تامین کنند. از طرفی شرایط تحصیل و زندگی در برخی از کشورها به خصوص کشورهای اروپایی و آسیایی بهتر و مناسب تر است.

دانشگاه های مطرح دنیا در این رشته :

  • Michigan State University
  • University of North Carolina at Chapel Hill
  • University of Cincinnati-Main Campus
  • George Washington University
  • The University of Utah
  • University of Vermont

افراد موفق در رشته

دکتر محمدجواد غروی: رئیس انجمن متخصصین علوم آزمایشگاهی ، از اعضای پژوهشکده مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دارای چندین کتاب در زمینه های سیستم بهداشتی و تک یاخته های پزشکی و دارای چندین جوایز علمی.

منابع
  • کتاب هنرانتخاب
  • سایت “ای-استخدام”
  • سایت “مسیر ایرانی”
  • سایت “3گام”
  • کتاب معرفی رشته های سازمان سنجش
  • سایت ویکی پدیا فارسی و انگلیسی
  • سایت خبرنامه دانشجویان ایران
  • سایت گزینه 2
  • وزارت بهداشت و درمان
  • مشاوران 100
  • سایت https://go2tr.com

معرفی رشته های دانشگاهی تجربی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.