تکنولوژی پرتو درمانی

تعریف و تاریخچه

پرتودرمانی یا رادیوتراپی یکی از مهم‌ترین شاخه‌های فیزیک پزشکی و شاخه ای از علوم پیراپزشکی است که به اصول و روش های مختلف درمان بیماری (غالبا توده های بدخیم) با استفاده از پرتوهایی نظیر پرتوهای ایکس ، آلفا ، بتا و گاما (یونیزان) می پردازد. این پرتوها با جلوگیری از رشد و تقسیم سلول های تومورال، باعث از بین رفتن یا کوچک شدن بافت سرطانی می شوند و در نهایت اکثر سلول‌های سالم بهبودی خود را دوباره بدست می‌آورند. از دیگر کاربردهای پرتودرمانی می توان به بازتوانی اعضای بدن بیمار (همچون کبد،کلیه،پروستات) و کاهش علائم بیماری (همانند درد) اشاره کرد.
این رشته از سال 1925 به عنوان یک راهکار درمانی با استفاده از دستگاه های مولد اشعه ایکس و با استفاده از مواد رادیواکتیو به کار می رفت. از سال 1951 با ساخت دستگاه های کبالت ادامه یافت و از سال 1967 نیز با ساخت شتابدهنده ها تحول پذیرفت.در ایران این رشته از سال 1345 شمسی توسط اساتید پرتودرمانی انکولوژی و متخصصین فیزیک پزشکی راه اندازی گردید و به عنوان تکنسین درمانی از دانش آموختگان دارای تابعیت کشورهای خارجی و همچنین دانش آموختگان سایر رشته های پیراپزشکی پس از طی دوره آموزشی پرتودرمانی در داخل یا خارج از کشور استفاده می شده است.

هدف، ضرورت و اهمیت رشته

هدف از رشته تکنولوژی پرتودرمانی تربیت فراگیرانی است که تحت نظر متخصصین پرتودرمانی و فیزیست پرتودرمانی بتوانند در درمان بیماران نیازمند به درمان با کیفیت مناسب و تحت شرایط بهینه موثر باشند و اصول حفاظتی و مراقبت و حمایت جسمی و روانی از بیماران را در طول روزهای درمانی به طور کامل رعایت نمایند .

بازه فعالیت هر رشته
  • انجام نقشه درمانی و تکنیک درمانی در بالاترین کیفیت زیر نظر متخصصین
  • کنترل سیستم های درمانی، تجهیزات، نگهداری و مراقبت از آنها با درنظر گرفتن کالیبراسیون دستگاه ها
  • آشنایی کامل با کار با تجهیزات و دستگاه های رادیوتراپی و دستگاه شبیه ساز
  • رعایت کامل اصول حفاظتی و مراقبت و حمایت جسمی و روانی از بیماران در طول روزهای درمانی
  • رعایت ظرفیت کاری دستگاه ها و اتخاذ تدابیر و پیش بینی های لازم برای اوقات خرابی دستگاه ها

توانایی های لازم هر رشته
  • داشتن علاقه و دانش در زمینه های بیولوژی، آناتومی، پزشکی و فیزیک
  • دقت و ظرافت فراوان در کار با اشعه
  • به روز بودن و آگاهی از جدید ترین روش ها و تکنولوژی ها
  • برقراری ارتباط مناسب با بیماران
  • داشتن حس مهربانی و همدلی نسبت به بیماران
  • دادن روحیه به بیماران علی الخصوص که بیشتر بیماران مبتلا به سرطان هستند

ویژگی های شخصیتی
  • اجتماعی / امدادگر
  • عمل گرا / واقع گرا
  • سنتی / منظم
  • جزئی نگر
  • قابل اعتماد
  • نوع دوست

گرایش ها و ادامه تحصیل

فارغ التحصیلان این رشته برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد می توانند در رشته های زیر اقدام نمایند :

  • نانو تکنولوژی پزشکی
  • فیزیک پزشکی
  • مهندسی پزشکی
  • رادیو بیولوژی و حفاظت پرتویی
  • فناوری تصویربرداری پزشکی
  • علوم تشریحی
  • پدافند غیرعامل در نظام سلامت

رشته تکنولوژی پرتو درمانی زیر گروه 1 رشته تجربی میباشد.

برخی از دانشگاه جهت تحصیل
  • دانشگاه علوم پزشکی تهران
  • دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی – تهران
  • دانشگاه علوم پزشکی بابل
  • دانشگاه علوم پزشکی اراک
  • دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور – اهواز
  • دانشگاه علوم پزشکی سبزوار
  • دانشگاه علوم پزشکی کردستان

دروس پایه اصلی و تخصصی در دانشگاه

دروس پایه:

فیزیک عمومی، تشریح، فیزیولوژی انسان، بهداشت عمومی، اصطلاحات و کلیات پزشکی

دروس اصلی:

بافت شناسی ،فیزیولوژی، پزشکی هسته ای، فیزیک تشعشع، دوزیمتری ، مبانی انکولوژی، بهداشت عمومی در بخش پرتو درمانی،فیزیک براکی تراپی

دروس تخصصی:

آناتومی سطحی بدن،تکنیک های رادیو تراپی ،کار آموزی بیمارستانی،محاسبات و برنامه ریزی در رادیوتراپی،دستگا های رادیو تراپی،رادیوبیولوژی

تکنولوژی پرتو درمانی
فرصت های شغلی و میزان درآمد

مراکز محل فعالیت غیر مستقل:

  • درمانگاه های پرتو درمانی
  • مراکز پرتو درمانی بیمارستان ها
  • مراکز تحقیقاتی پرتو درمانی
  • آموزش مهارت های عملی و آموزش کار با دستگاه های رادیو تراپی
  • دانشگاه ها

مراکز محل فعالیت مستقل:

این رشته محل فعالیت مستقل ندارد.

سطح درآمد:

فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی پرتو درمانی می توانند وارد مراکز درمانی و یا مراکز تحقیقاتی شده  و درامد کسب کنند یا وارد مقطع کارشناسی ارشد شوند . همچنین در صورت اخذ هیات علمی میتوانند در دانشگاه ها مشغول به تدریس شوند و درامد خوبی کسب کنند.

خارج از کشور
وضعیت رشته در خارج از کشور

این رشته بصورت کارشناسی پیوسته در غالب کشورها وجود دارد ولی بطور ناپیوسته وجود ندارد. درمقطع کارشناسی ارشد در زیر شاخه های درمان های سه بعدی ، کانفرمال ، استریوتاکتیک ، فیزیک پرتودرمانی دوزیمتری و حفاظت و رادیولوژی تخصصی طراحی اختصاصی درمان و IMRT در برخی کشورها وجود دارد.

افراد موفق در رشته

لئوپولد فرویند : جراح اتریشی که چگونگی درمان یک خال گوشتی توسط پرتوهای اشعه ایکس را برای نخستین بار به انجمن پزشکی وین نشان داد.

منابع
  • کتاب هنرانتخاب
  • سایت “ای-استخدام”
  • سایت “مسیر ایرانی”
  • سایت “3گام”
  • کتاب معرفی رشته های سازمان سنجش
  • سایت ویکی پدیا فارسی و انگلیسی
  • سایت خبرنامه دانشجویان ایران
  • سایت گزینه 2
  • وزارت بهداشت

معرفی رشته های دانشگاهی تجربی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.