درس خواندن در کتابخانه بهتر است یا خانه؟

این سوال بسیاری از داوطلبان می‌باشد که آیا در منزل درس بخوانند یا کتابخانه؟ درصد بسیاری از داوطلبان کتابخانه را به علل متفاوتی ترجیح می‌دهند و ما قصد داریم در این مقاله به فواید درس خواندن در کتابخانه و تفاوت آن با درس خواندن در منزل بپردازیم.

ابتدا مزایای درس خواندن در کتابخانه را بررسی می‌کنیم.

دسترسی به منابع علمی متفاوت

دانش‌آموزان می‌توانند به منابع مختلف علمی دست یابند. اگر هنگام مطالعه به مسئله‌ای برخورد کردند، با یک سرچ ساده می‌توانند به پاسخ مربوطه برسند. این ویژگی کتابخانه‌ها آن‌ها را به محلی مناسب برای کسانی تبدیل می‌کند که به صورت خودخوان درس می‌خوانند. در جدول مقایسه‌ای محیط‌های یادگیری، «دسترسی به منابع» در محیط آموزشی (کتابخانه، آزمایشگاه) به عنوان «بسیار گسترده» توصیف شده، در حالی که در خانه «محدودتر» است .

سکوت و آرامش

از نکاتی که می‌توان به آن اشاره کرد، فضای ساکتی است که در این مکان حکم‌فرماست. در واقع همین سکوت است که بسیاری از افراد را به سمت کتابخانه می‌کشد. مطالعه کردن در مکان شلوغ و پرسروصدا تقریباً غیرممکن است. پس افراد زیادی به کتابخانه‌ها پناه می‌برند تا نتیجه بهتری از درس خواندن خود بگیرند.

منابع آموزشی نیز تأکید می‌کنند که «سکوت طبیعی مکان مطالعه» یکی از ویژگی‌های یک مکان مطالعه خوب است و سر و صدا و حواس‌پرتی از عوامل کاهش‌دهنده کیفیت محیط یادگیری محسوب می‌شود . یک مطالعه نشان داد که موسیقی با کلام—و حتی موسیقی بی‌کلام در برخی شرایط—می‌تواند حافظه کلامی، حافظه بصری و درک مطلب را مختل کند . همچنین پژوهش دیگری نشان داد که عملکرد در سکوت به طور معناداری بهتر از عملکرد در حضور موسیقی یا سر و صدای اداری است . بنابراین، سکوت کتابخانه یک مزیت واقعی و مبتنی بر شواهد است.

فرصتی برای در اجتماع بودن

این مکان مجالی است برای دیدن و معاشرت با افراد جدید که فرصت‌های مختلفی برای داوطلبان ایجاد شود. از فرصت‌های شغلی گرفته تا روابط دوستانه‌ای که گاهی به موفقیت و رشد هر دو طرف منجر خواهد شد. مورد دیگر این است که با دیدن مطالعه بچه‌های دیگر، انگیزه فرد داوطلب افزایش می‌یابد.

این ادعا با پژوهش‌ها درباره تسهیل اجتماعی (Social Facilitation) همسو است. مطالعات نشان می‌دهند که حضور صرفِ دیگران می‌تواند عملکرد را در تکالیف ساده یا آموخته‌شده بهبود بخشد . یک مطالعه تصویربرداری عصبی نشان داد که حضور یک فرد دیگر، فعالیت در شبکه توجه (قشر پیش‌پیشانی جانبی، قشر پیش‌حرکتی شکمی و شیار درون‌آهیانه‌ای) را افزایش می‌دهد، بدون اینکه استرس (کورتیزول پلاسما) تغییر کند . با این حال، همین پژوهش‌ها هشدار می‌دهند که در تکالیف پیچیده یا جدید، حضور ناظر می‌تواند عملکرد را مختل کند . برای داوطلب کنکور، این یافته به این معناست که اگر در حال یادگیری مبحث جدید و دشواری هستید، شلوغی کتابخانه ممکن است مضر باشد؛ اما اگر در حال مرور یا حل تست‌های تمرین‌شده هستید، حضور دیگران می‌تواند مفید باشد.

مزایای درس خواندن در خانه

از نظر بسیاری از داوطلبان، بهترین مکان برای درس خواندن منزل هر فرد است؛ چرا که هم از نظر مکانی و هم زمانی همیشه در دسترس می‌باشد. از طرفی برخی از افراد می‌خواهند از شلوغی به دور باشند و به همین خاطر است که مطالعه در منزل را به کتابخانه ترجیح می‌دهند. این دسته از افراد بهتر است که یک جای ثابت را برای درس خواندن در نظر بگیرند و از پراکندگی به دور باشند.

دسترسی به لوازم مورد نیاز

اولین نکته‌ای که به آن می‌توان اشاره داشت، این است که افراد به تمامی لوازمی که نیاز دارند، دسترسی دارند. مثلاً خوراکی‌ها، جزوات و یا حتی خودکار و… . همچنین نگرانی برای گم شدن یا یافتن آن‌ها وجود ندارد.

آزادی عمل

داوطلبان وقتی در منزل مشغول مطالعه می‌باشند، می‌توانند به هر صورتی که تمایل دارند درس بخوانند یا اینکه محل مطالعه خود را می‌توانند تغییر دهند.

بازده بیشتر

مورد دیگری که می‌توان به آن اشاره کرد این است که افراد به کارهای دیگر هم می‌توانند مشغول باشند. مثلاً تمیز کردن اتاق یا هر کاری که به آن‌ها حس خوب می‌دهد.

شواهد پژوهشی: کدام محیط واقعاً مؤثرتر است؟

یک مطالعه بر روی دانشجویان فناوری اطلاعات، سه مکان مطالعه (کافه، کتابخانه و اتاق/خانه شخصی) را از نظر اثربخشی مقایسه کرد. نتایج نشان داد که کتابخانه بالاترین اثربخشی را داشت (وزن مثبت ۱۳٫۹)، در حالی که اتاق/خانه با وجود اینکه ۹۰٫۳ درصد از دانشجویان بیشترین استفاده را از آن می‌کردند، تنها رتبه دوم را با وزن منفی (−۴٫۷) کسب کرد. محققان نتیجه گرفتند که «آسایش بالا اغلب اثربخشی یادگیری را فدا می‌کند» و توصیه کردند دانشجویان برای تکالیفی که نیاز به تمرکز عمیق دارند، محیط‌هایی مانند کتابخانه را در اولویت قرار دهند .

با این حال، یک مطالعه دیگر که تأثیر «کیفیت محیط مطالعه» (ترکیب سروصدا، نور، تهویه و فضای میز) را بر نسبت معدل دانشجویان بررسی کرد، تفاوت معناداری بین گروه‌هایی که در محیط «خوب» و «بد» مطالعه می‌کردند نیافت (p = 0.6562) . این یافته نشان می‌دهد که عوامل فردی (مانند خودانضباطی، انگیزه و روش مطالعه) ممکن است مهم‌تر از مکان فیزیکی باشند. جدول مقایسه‌ای محیط‌های یادگیری نیز تأکید می‌کند که یادگیری در خانه «مناسب برای افرادی است که خودانضباط و مستقل هستند» و نیاز به «خودانگیزشی بالا» دارد .

تفسیر متعادل: کتابخانه به طور میانگین برای تمرکز عمیق مؤثرتر است، اما این مزیت مطلق نیست. اگر فرد در خانه فضایی آرام، منظم و بدون حواس‌پرتی داشته باشد و خودانضباطی کافی داشته باشد، می‌تواند به همان اندازه مؤثر باشد. در مقابل، اگر در خانه حواس‌پرتی‌های زیادی (خانواده، تلویزیون، تلفن) وجود دارد، کتابخانه انتخاب بهتری است.

کلام آخر

به طور معمول آن دسته از دانش‌آموزانی که روحیه اجتماعی دارند و می‌خواهند از تجربیات دیگران استفاده کنند، ترجیح می‌دهند که در کتابخانه درس بخوانند. اما گروه دیگر، افرادی هستند که می‌خواهند به همه چیز اعم از لوازم شخصی خود و… دسترسی داشته باشند و از طرفی هم حضور خانواده را برای خود یک دلگرمی به حساب می‌آورند؛ بهتر است گروه دوم در خانه درس بخوانند چرا که مطالعه در خانه به آن‌ها حس خوبی می‌دهد.

توصیه عملی مبتنی بر شواهد: اگر در حال یادگیری مبحث جدید و دشوار هستید، محیطی با کمترین حواس‌پرتی (کتابخانه یا اتاق خلوت) را انتخاب کنید. اگر در حال مرور یا حل تست‌های تمرین‌شده هستید، حضور دیگران در کتابخانه می‌تواند انگیزه‌بخش باشد. در هر صورت، ثابت بودن مکان مطالعه و داشتن فضایی اختصاصی از عوامل کلیدی هستند که منابع آموزشی بر آن‌ها تأکید می‌کنند .