مشاوره

تعریف و تاریخچه

شرط اساسی زندگی توأم با آسایش ،نشاط و پیشرفت و موفقیت و رشد و کمال ، برخورداری از سلامت و بهداشت و امنیت جسمانی ، روانی و اجتماعی است ؛ لیکن تغییر و تحولات سریع علمی و تکنولوژی ، تغییر و تحولات اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی ، پیش آمدهای غیر منتظره از قبیل جنگ ، زلزله ، بیماری و تصادف ، پیچیدگی ارتباطات اجتماعی  مشکلات گوناگونی در عصر کنونی برای بسیاری از افراد به وجود آورده است . مشاوره به پیشگیـری از مشکلات و اختلالات و رشد ابعاد مختلف شخصیت آدمی می پردازد. مشاوره فرایندی است که مشورت و دریافت کمک درباره یک موضوع که بین مراجع (کمک‌گیرنده) و متخصص (مشاور) انجام می‌گیرد.بخش‌ دیگری‌ از فعالیت مشاوره‌ نیز شامل‌ حال‌ افرادی‌ می‌شود که‌ دچارمشکل شده‌اند و اکنون‌ نمی‌دانند که‌ چگونه‌ باید ازمشکل مورد نظر عبور کرده‌ یا با آن‌ کنار بیایند؛ در اینجا مشاور به‌ فرد مراجعه‌ کننده‌ کمک‌ می‌کند تا بتواند بر بحران‌ موجود غلبه‌ کند.
تفاوت مشاور و روانشناس این است که روانشناس در حوزه درمان اختلالات و بیماری های روانی فعالیت می‌کند ولی مشاور به مشکلات ارتباطی، رفتاری، می پردازد به عبارت ساده تر روانشناس با بیماران روانی سروکار دارد و مشاور با افراد سالمی که نیاز به کمک دارند.
در ایران ، رشته مشاوره بین سالهای ۱۳۳۷ تا ۱۳۵۰ شروع شد و جریان پیدا کرد و با برگزاری سمینارهای متعددی طرح مشاوره و راهنمایی درآموزش و پرورش مطرح شد و نیز تربیت نیروی مشاوره در دانشگاه‌ها و تهیه ابزار کار مشاوران، دوره‌های کارآموزی ضمن خدمت، تهیه وظایف و طرح و جاانداختن آن از جمله اقدامات بعدی در این دوره بوده‌است.

هدف، ضرورت و اهمیت رشته

هدف مشاوره در اصل پیشگیری است. یعنی اینکه به افراد آموزش مهارت هایی داده می شود که یاد بگیرند با چالش های زندگی چگونه برخورد کنند و راه پیشرفت و تکامل را راحت تر و سریع تر طی نمایند. یک مشاور می‌کوشد مسأله انتخاب و تصمیم گیری را که کاری بسیار دشوار و گاهی دردناک است برای مراجع آسان سازد.

بازه فعالیت هر رشته

شناخت مراجعان در مراکز مختلف و ارائه کمک های ضروری برای حل مسائل ، مشکلات و دشواری های معیشتی ، تحصیلی ، شغلی ، خانوادگی ، روانی ، عاطفی ، ارتباطی ، رفتاری و اخلاقی آنان و اتخاذ تدابیر در زمینه انگیزه ها و علل بروز مسائل و ارائه راه حل های مناسب

  • فعالیت مشاوران در حیطه آموزشی در مدارس ، آموزشگاه ها و یا در مهدکودک ها می باشد.
  • برای مشاوره دادن فردی و خانوادگی در محیط کلینیک نیز می توانند فعالیت کنند.

توانایی های لازم هر رشته
  • آگاه بودن از مسائل اقتصادی ، سیاسی، اجتماعی و مذهبی تا بتواند مراجعه کنندگان خود را که از اقشار مختلف جامعه و دارای مشکلات متنوعی هستند را بخوبی راهنمایی کند.
  • شنونده خوبی برای مراجع کنندگان باشد
  • دارای فن بیان بالایی برای متقاعد سازی مراجعان داشته باشد.
  • قادر به ایجاد فضای صمیمی برای افراد است تا افراد بتوانند هیجانات خود را تخلیه کرده و دغدغه‌های ذهنی خودشان را بیان کنند و مشاور او را راهنمایی نماید.
  • مشاور، شخصیتی صبور و متعادل داشته باشد تا بتواند شنونده مشکلات افراد باشد و به درستی آنها را راهنمایی کند.
  • مشاور باید علاقمند به حوزه تحقیق و پژوهش باشد تا علل مشکلات و بحران‌های موجود در جامعه را بتواند ریشه‌یابی کند.

ویژگی های شخصیتی
  • اجتماعی
  • امدادگر
  • نوع دوست
  • صادق
  • قابل اعتماد
  • مقاوم

گرایش ها و ادامه تحصیل

امکان ادامه تحصیل در این رشته تا مقطع دکتری وجود دارد.

این رشته در مقطع کارشناسی بدون گرایش می باشد.

گرایش های مقطع کارشناسی ارشد :

  • مشاوره مدرسه
  • مشاوره شغلی
  • مشاوره خانواده
  • مشاوره توانبخشی

گرایش های مقطع دکتری :

در این مقطع نیز بدون گرایش می باشد.

طول-دوره-رشته-های-دانشگاهی

رشته مشاوره در زیر گروه  5 انسانی می باشد

برخی از دانشگاه جهت تحصیل
  • دانشگاه تهران
  • دانشگاه علامه طباطبایی – تهران
  • دانشگاه خوارزمی – تهران (محل تحصیل کرج)
  • دانشگاه شهید بهشتی – تهران
  • دانشگاه الزهرا (س) (ویژه خواهران) – تهران
  • دانشگاه گیلان – رشت
  • دانشگاه شهید چمران – اهواز
  • دانشکده علوم انسانی حضرت معصومه(س) (ویژه خواهران) – قم
  • موسسه غیر انتفاعی رسام ( ویژه خواهران) کرج
  • دانشکده غیر انتفاعی رفاه(ویژه خواهران) – تهران
  • دانشگاه پیام نور استان تهران – تهران جنوب
  • دانشگاه پیام نور استان خراسان رضوی – مرکز مشهد
  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

پذیرش در برخی از دانشگاه ها بر اساس سوابق تحصیلی و در برخی دیگر با آزمون می باشد.

دروس پایه اصلی و تخصصی در دانشگاه

دروس پایه:

ریاضیات پایه- آمار استنباطی- آموزش و پرورش ابتدایی، راهنمایی، متوسطه- روش تحقیق در علوم تربیتی و روان شناسی- مقدمات مدیریت آموزشی- مبانی جامعه شناسی- جامعه شناسی آموزش و پرورش- انسان از دیدگاه اسلام- فیزیولوژی انسان- خانواده در اسلام و ایران- روان شناسی عمومی- روان شناسی از دیدگاه دانشکندان اسلامی- روان شناسی رشد 1و2- روان شناسی اجتماعی- روان شناسی تربیتی- روان شناسی یادگیری- روان شناسی شخصیت- روان شناسی و آموزش و پرورش افراد استثنایی- آسیب شناسی روانی 1و2- اختلالات یادگیری- بهداشت روانی- مسائل نوجوانان و جوانان- آسیب شناسی اجتماعی- مبانی راهنمایی و مشاوره- روشها و فنون راهنمایی و مشاوره- آمار توصیفی- اصول فلسفه آموزش و پرورش- سنجش و اندازه گیری در علوم تربیتی و روان شناسی- روشها و فنون تدریس- تولید و کاربرد مواد آموزشی

دروس تخصصی:

راهنمایی و مشاوره تحصیلی- راهنمایی و مشاوره شغلی- کاربرد آزمونهای هوش، استعداد و رغبت در مشاوره- کاربرد آزمونهای تشخیص و شخصیت در مشاوره- نظریه های مشاوره و روان درمانی- راهنمایی و مشاوره گروهی- مشاوره خانواده- مددکاری اجتماعی- روشهای تغییر و اصلاح رفتار- متون زبان تخصصی- پروژه تحقیقاتی- تمرین عملی راهنمایی و مشاوره 1- تمرین عملی راهنمایی و مشاوره 2

مشاوره
فرصت های شغلی و میزان درآمد

با توجه به بیشتر شدن پیچیدگی های مختلف در جوامع و ارتباط های بین فردی و به تبع آن شکل گیری مشکلات مختلف، نیاز مردم به حضور متخصصان و مشاوران در زمینه های خانوادگی ، روانی، تحصیلی و روز به روز بیشتر احساس می شود.

مراکز محل فعالیت غیر مستقل :

  • مراکز بهداشتی و درمانی
  • مدارس ، آموزش و پرورش و دانشگاه ها
  • مراکز تربیت معلم
  • مراکز نظامی (هوایی ، دریایی و زمینی سپاه ، نیروی انتظامی)
  • بیمارستان ها
  • زندان ها
  • کمیته امداد (ره)
  • هلال احمر
  • مربی یا مدیر مهدکودک

مراکز محل فعالیت مستقل:

  • تاسیس مرکز مشاوره در حیطه مشاوره پیش از ازدواج، مشاوره فردی، تحصیلی

سطح درآمد :

در حال حاضر تعدادی از مشاوران در استخدام سازمان ها و موسسات دولتی می باشند و میزان حقوق و دستمزد دریافتی آنها از قانون مدیریت خدمات کشوری تبعیت می نماید. برخی از مشاوران در بخش های خصوصی استخدام شده و فعالیت می کنند. افرادی که خود مرکر مشاوره دایر می کنند نیز با توجه به میزان فعالیت، کیفیت خدمات و در نهایت تعداد مراجعان خود، درآمدهای متفاوتی را می توانند کسب کنند.

خارج از کشور
وضعیت رشته در خارج از کشور

ادامه تحصیل در رشته مشاوره در خارج از ایران برای داوطلبان امکان پذیر می باشد البته گرفتن بورسیه تحصیلی از دانشگاه در رشته های علوم انسانی بالاخص روانشناسی و مشاوره که جزو رشته هایی محسوب می شوند که در بستر فرهنگ جوامع گوناگون جلوه ای متفاوت نیز خواهند داشت، کمی دشوار است. گرفتن پذیرش از دانشگاه ها بدون گرفتن بورسیه تنها نیاز به مدرک زبان معتبر (TOEFL و یا IELTS) و برای دانشگاه های آمریکا نیاز به مدرک (GRE) دارد.

دانشگاه های مطرح دنیا در این رشته :

  • university of Missouri – Columbia
  • university of Maryland – college park
  • Ohio state university
  • university of Albany – sunny
  • university of Iowa
  • university of north Texas)
  • university of California Santa Barbara
  • university of Minnesota – twin cities
  • Arizona state university
  • Virginia commonwealth university

افراد موفق در رشته

دکتر شکوه نوابی نژاد : مشاوره و متخصص خانواده درمانی از دانشگاه ایالتی نبراسکا (آمریکا) از پیشکسوتان و بنیان گذاران مشاوره در کشورمان که معروف به “مادر مشاوره ایران” هستند و در حال حاضر عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی می باشند.

منابع
  • کتاب هنرانتخاب
  • سایت “ای-استخدام”
  • سایت “مسیر ایرانی”
  • سایت “3گام”
  • کتاب معرفی رشته های سازمان سنجش
  • سایت ویکی پدیا فارسی و انگلیسی
  • سایت خبرنامه دانشجویان ایران
  • سایت گزینه 2
  • سایت پروفایل سنتر
  • سایت 3گام دات کام
  • وزارت علوم

معرفی رشته های گروه آزمایشی انسانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.