زیست فناوری

تعریف و تاریخچه

زیست فناوری شامل حوزه ای مشترک از علوم مختلف است که در اثر همپوشانی و تلاقی این علوم با یکدیگر به وجود آمده است. زیست فناوری معادل زیست شناسی مولکولی ، مهندسی ژنتیک ، مهندسی شیمی یا هیچ یک از علوم سنتی و مدرن موجود نیست ؛ بلکه پیوند میان این علوم در جهت تحقق بخشیدن به تولید بهینه یک محصول حیاتی (زیستی) با انجام یک فرآیند زیستی به روش های نوین و دقیق با کارآیی بسیار بالا می باشد. زیست فناوری را می توان به درختی تشبیه کرد که ریشه‌های تناور آن را علومی با قدمت زیاد مانند زیست شناسی به ویژه زیست شناسی مولکولی، ژنتیک، میکروبیولوژی، بیوشیمی، ایمونولوژی، شیمی، مهندسی شیمی، گیاه شناسی، جانور شناسی، داروسازی، کامپیوترو….تشکیل می‌دهند.لیکن شاخه های این درخت که کم و بیش به تازگی روئیدن گرفته اند و هر لحظه با رشد خود شاخه های فرعی بیشتری را به وجود می آورند بسیار متعدد و متنوع بوده . گستردگی کاربرد زیست فناوری در قرن بیست و یکم بحدی است که اقتصاد ، بهداشت ، درمان ، محیط زیست ، آموزش ، کشاورزی ، صنعت ، تغذیه ، و سایر جنبه های زندگی بشر را تحت تأثیر شگرف خود قرار خواهد داد.
با توجه به پیشرفت های مهم زیستی طی دهه 90 میلادی در راستای دستیابی به حیوانات شبیه سازی شده و سلول های بنیادی ، باور های مهمی در گسترش سطح توقعات علمی ، بالینی و تجربی نسبت به علم زیست فناوری پزشکی به وجود آمد. در همین ارتباط اتمام پروژه ژنوم انسان در سال 2000 میلادی نیز از مهمترین دستاورد ها ی مهم این رشته بوده که با توجه به کاربردهای مهم آن، می توان نتایج آن را در حوزه های مختلف حیات بشری به عنوان نقطه عطفی در پیشینه علمی و کاربردی این رشته به حساب آورد.

هدف، ضرورت و اهمیت رشته

رشته زیست فناوری یک رشته کاربردی و میان رشته ای مهندسی علوم است که قلمرو آن حداقل 33 حوزه تخصصیی علوم را در برمی گیرد. رشته زیست فناوری از بین داوطلبان گروه آزمایشی ریاضی فیزیک و علوم تجربی دانشجو می پذیرد چرا که بعضی از گرایش های این رشته به علوم پزشکی و بعضی دیگر از گرایش ها به رشته های مهندسی مربوط می شود. پرورش دانش آموختگان آشنا به کاربرد علوم زیستی در فرآیندهای مختلف از اهداف مهم این رشته می باشد .

بازه فعالیت هر رشته
  • طراحی و ساخت واکسن های نوین نسل سوم
  • طرح و توسعه راهکار های پیشگیرانه مدرن مانند تشخیص و پیشگیری قبل از تولد
  • تولید داروهای نوترکیب و زیستی
  • تولید مواد اولیه دارویی
  • تولید مواد بیولوژیک
  • کنترل بیولوژیک داروها
  • بدست آوردن مواد اولیه بیولوژیک جدید از سلول های حیوانی ، قارچ ها ، باکتری ها و سایر میکروارگانیسم ها
  • طراحی و اجرای طرح های تحقیقاتی تولید کننده
توانایی های لازم هر رشته
  • بهره هوشی بالا
  • قدرت درک و استدلال
  • توان نوآوری و خلاقیت
  • علاقه و انگیزه شدید
  • توانایی ذهنی و روانی
ویژگی های شخصیتی
  • پژوهش گر / علمی
  • جزئی نگر
  • متفکر و تحلیل گر
گرایش ها و ادامه تحصیل

امکان ادامه تحصیل در این رشته تا مقطع دکتری وجود دارد.

گرایش های مقطع کارشناسی ارشد :

  • میکروبی
  • مولکولی
  • دریا
  • صنعت و محیط زیست
  • ریز زیست فناوری

گرایش های مقطع دکتری :

  • زیست فناوری میکروبی
  • ریز زیست فناوری
طول-دوره-رشته-های-دانشگاهی

رشته زیست فناوری در زیر گروه 1 رشته تجربی می باشد و ضرایب دروس آن به شرح زیر می باشد:

دوره-تحصیلی-زیست-فناوری-تجربی
محدوده-رتبه-زیست-فناوری-تجربی
برخی از دانشگاه جهت تحصیل
  • دانشگاه تهران
  • دانشگاه شهید بهشتی – تهران
  • دانشگاه خوارزمی – تهران (محل تحصیل کرج)
  • دانشگاه الزهرا (س) – تهران (ویژه خواهران)
  • دانشگاه شاهد – تهران (پذیرش با شرایط خاص)
  • دانشگاه تخصصی فنّاوری های نوین آمل
  • دانشگاه کاشان
  • دانشگاه یزد
  • دانشگاه ایلام
  • دانشگاه غیر انتفاعی علم و فرهنگ تهران
  • موسسه غیر انتفاعی آل طه (ویژه خواهران) – تهران
  • دانشگاه غیرانتفاعی شهید اشرفی اصفهانی – اصفهان
  • موسسه غیر انتفاعی ربع رشیدی – تبریز
  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

پذیرش در برخی از دانشگاه های غیرانتفاعی و آزاد بر اساس سوابق تحصیلی می باشد.

دروس پایه اصلی و تخصصی در دانشگاه

دروس تخصصی:

مبانی شیمی 1و2 ، مبانی فیزیک 1و2 ، زیست شناسی عمومی 1 (علوم گیاهی) ، زیست شناسی عمومی 2 (علوم جانوری) ، ریاضیات برای زیست فناوری ، بیوفیزیک و روش ها 1و2 ، کامپیوتر و شبکه ، میکروبیولوژی ، آمار برای زیست فناوری ، آزمایشگاه شیمی و بیوشیمی 1و2 ، آزمایشگاه فیزیک و بیوفیزیک 1و2 ، مبانی شیمی زیستی 1و2 ، آزمایشگاه علوم زیستی 1و2 ، ژنتیک میکروب ها ، ایمونولوژی ، ژنتیک پایه ، زیست شناسی سلولی ، زیست شناسی مولکولی ، کشت بافت ، محیط زیست و زیست فناوری ، مسیرهای متابولیک ، آزمایشگاه ژنتیک پایه ، آزمایشگاه زیست شناسی مولکولی ، مهندسی ژنتیک و ….

دروس اختیاری :

مهندسی بافت ، زیست سامانه ها ، فارماکولوژی ، ویروس شناسی ، فیزیولوژی پزشکی ، سلول های بنیادی ، تجاری سازی در زیست فناوری ، ژنتیک پزشکی مولکولی ، اصول اصلاح نباتات ، آفات و بیماری های گیاهی ، زیست مواد و …

زیست فناوری
فرصت های شغلی و میزان درآمد

مراکز محل فعالیت غیر مستقل :

  • آموزش در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی
  • کارخانجات تولید دارو و فرآورده های زیستی
  • آزمایشگاه ها

مراکز محل فعالیت مستقل:

  • راه اندازی آزمایشگاه های تشخیص مولکولی (در صورت داشتن مدرک دکتری)
  • تأسیس کارخانجات و یا کارگاه های تولید فر آورده های زیستی از قبیل داروها ، انواع واکسن ها

سطح درآمد :

متخصصان  این رشته بسته به نوع فعالیت، تجربه و مهارت و… دارای درآمد های متفاوتی هستند.

خارج از کشور
وضعیت رشته در خارج از کشور

یکی از بهترین مقاصد تحصیل بیوتکنولوژی، کشور آلمان و آمریکا است. صنعت، دولت و بخش تحقیق در یک راستا برای مستحکم کردن پایه های بازار قدرتمند تلاش می کنند. آلمان با داشتن بزرگترین شرکت های زیست فناوری در اروپا، زیر ساخت های تحقیقاتی در سطح جهانی و دانشمندان مشهور بین المللی، خود را به عنوان مرکز بین المللی بیوتکنولوژی پزشکی به صورت قدرتمند معرفی کرده است.

دانشگاه های مطرح دنیا در این رشته :

  • Harvard University
  • (Massachusetts Institute of Technology (MIT
  • Stanford University
  • University of California, Berkeley
  • Technical University of Denmark
  • University of Cambridge
  • The University of Queensland
افراد موفق در رشته

دکتر علی همتی: مدرک دکترای خود را از دانشگاه برکلی در کالیفرنیا دریافت کرده است.  او جوایز متعددی از جمله سیرل اسکولار را دریافت کرد. دکتر علی همتی با همکاری محققان دانشگاه های کمبریج و راکفلر جنین انسان را حدود دو هفته در آزمایشگاه پرورش دادند. این دستاوردی نویدبخش در درمان ناباروری، درمان سلول بنیادی و درک پایه‌ای از چگونگی شکل‌گیری انسان به شمار می‌رود .

منابع
  • سایت 3 گام
  • www.asriran.com
  • سایت بیتوته
  • www.biotech.sbmu.ac.ir
  • www.sharifmoshaver.com
  • www.biotechnologyunivers.blogfa.com
  • سایت مسیر ایرانی
  • www.bio.org
  • www.rasekhoon.net
  • سایت ایران مشاوره

معرفی رشته های دانشگاهی تجربی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.